Versioni Varie - Varie - Versione Cesare indice l'assemblea delle tribù galliche - (Cesare)
Nondum hieme confecta, proximis quattuor coactis legionibus, de improviso in fines Nerviorum contendit et, priusquam illi aut convenire aut profugere possent, magno pecoris atque hominum numero capto atque ea praeda militibus concessa vastatisque agris, in deditionem venire atque obsides sibi dari coegit. Eo celeriter confecto negotio, rursus in hiberna legiones reduxit. Concilio Galliae primo vere ut instituerat indicto, cum reliqui praeter Senones, Carnutes Treverosque venissent, initium belli ac defectionis hoc esse arbitratus, ut omnia postponere ei negotio videretur, concilium Lutentiam Parisiorum transfert. Confines erant hi Senonibus civtatemque coniuxerant, sed ab consilio defectionis afuisse existimabantur. Hac re pro suggestu pronuntiata, eodem die Caesar cum legionibus in Senones proficiscitur magnisque itineribus eo pervenit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Discorso di Divicone - (Cesare)
Caesar cum hoc proelium commisisset, reliquas copias helvetiorum ut premere posset, pontem in arare aedificat atque ita exercitum traducit. Helvetii, repentino eius adventu cum essent attoniti, legatos ad eum mittunt; cuius legationis divico princeps fuit, qui bello cassiano dux helvetiorum fuerat. Is ita cum caesare egit: " Si pacem populus Romanus cum Helvetiis faciet, in eam partem venient atque ibi erunt Helvetii ubi eos Caesar constituit atque esset iussit; si autem bello vexare perseverabunt memores sint et veteris incommodi populi Romani et pristinae virtutis Helvetiorum". Quibus verbis caesar respondit deos immortales consuescere concedere res secundiores Romanis eorumque sociis atque se diviconis condiciones superbas accipere non posse. Itaque Divico, cum Caesarem numquam de pace acturum esse intellegeret, minaci vultu discessit atque in sua castra revenit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Eroismo di due fratelli aquitani - (Cesare)
Hostes, simul ac nostros equites conspexerunt, impetu facto, eos celeriter perturbaverunt. Rursus nostris resistentibus, consuetudine sua ad pedes desiluerunt et, subfossis equis compluribusque nostris deiectis, reliquos in fugam coniecerunt atque ita perterrutos egerunt ut non prius fuga desisterent quam in conspectu agminis nostri venissent. In eo proelio ex equitibus nostris interficiuntur quattuor et septuaginta; in his vir fortissimus, Piso Aquitanus, amplissimo genere natus, cuius avus in civitate sua regnum obtinuerat et amicus a senatu nostro appellatus erat. Hic, cum fratri intercluso ab hostibus auxilium ferret, illum ex periculo eripuit, ipse equo vulnerato deiectus, quoad potuit fortissime resistit. Cum, circumventus, multis vulneribus acceptis, cecidisset atque id frater, qui iam proelio excesserat, procul animadvertisset, incitato equo, se hostibus obtulit atque interfectus est.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Cicerone esprime la sua gioia al ritorno dall'esilio - (Cicerone)
Quae est species Italiae! Quae celebritas oppidorum! Quae forma regionum! Qui agri! Quae fruges! Quae puchritudo Urbis! Quae humanitas civium! Quae rei publicae dignitas! Quae vestra maiestas! Tamquam bona valetudo iucundior est eis qui gravi morbo recreati sunt quam eis qui numquam aegro corpore fuerunt, sic ea omnia desiderata delectant magis quam adsidue percepta.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Cicerone, il questore della Sicilia - (Cicerone)
Cum quaestor in Sicilia fuissem, itaque ex ea provincia decessissem ut Siculis omnibus iucundam diuturnamque memoriam quaesturae nominisque mei relinquerem, cuncti ad me publice saepe venerunt, ut suarum fortunarum oninium defensionem susciterem. Me saepe esse pollicitum dicebant, si quod tempus accidisset, quo tempore aliquid a rne requirerent, commodis eorum me non defuturum. Venisse tempus aiebant, non iam ut commoda sua, sed ut vitam salutemque totius provinciae defenderem; sese iam ne deos quidem habere, quod eorum sirnulacra sanctissima C. Verres ex delubris sustulisset.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Somma giustizia, somma ingiustizia - (Cicerone)
Existunt etiam saepe iniuriae calumnia quadam et nimis callida sed malitiosa iuris interpretatione. Ex quo illud "summum ius summa iniuria" factum est iam tritum sermone proverbium. Quo in genere etiam in re publica multa peccantur ut ille qui cum triginta dierum essent cum hoste indutiae factae noctu populabatur agros quod dierum essent pactae non noctium indutiae. Ne noster quidem probandus si verum est Q. Fabium Labeonem seu quem alium--nihil enim habeo praeter auditum --arbitrum Nolanis et Neapolitanis de finibus a senatu datum cum ad locum venisset cum utrisque separatim locutum ne cupide quid agerent ne appetenter atque ut regredi quam progredi mallent. Id cum utrique fecissent aliquantum agri in medio relictum est. Itaque illorum finis sic ut ipsi dixerant terminavit; in medio relictum quod erat populo Romano adiudicavit. Decipere hoc quidem est non iudicare. Quocirca in omni est re fugienda talis sollertia.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Una gloria di Roma: la legislazione - (Cicerone)
Fremant omnes licet, dicam quod sentio: bibliothecas me hercule omnium philosophorum unus mihi videtur XII tabularum libellus, si quis legum fontis et capita viderit, et auctoritatis pondere et utilitatis ubertate superare. Ac si nos, id quod maxime debet, nostra patria delectat, cuius rei tanta est vis ac tanta natura, ut Ithacam illam in asperrimis saxulis tamquam nidulum adfixam sapientissimus vir immortalitati anteponeret, quo amore tandem inflammati esse debemus in eius modi patriam, quae una in omnibus terris domus est virtutis, imperi, dignitatis? Cuius primum nobis mens, mos, disciplina nota esse debet, vel quia est patria parens omnium nostrum, vel quia tanta sapientia fuisse in iure constituendo putanda est quanta fuit in his tantis opibus imperi comparandis.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Come mettersi in mostra quando si è di umili origini - (Cicerone)
Quorum prima aetas propter humilitatem et obscuritatem in hominum ignoratione versatur, ii, simul ac iuvenes esse coeperunt, magna spectare et ad ea rectis studiis contendere debent, quia non modo non invidetur illi aetati, verum etiam favetur. Sicut igitur in reliquis rebus multo maiora opera sunt animi quam corporis, sic eae res, quas ingenio ac ratione persequimur, gratiores sunt quam ille, quas viribus. Prima igitur commendatio proficiscitur a modestia simul cum pietate in parentes, in suos benevolentia. Facillime autem cognoscuntur adulescentes, qui se ad claros et sapientes viros conferunt: nam sic adferunt populo opinionem se eis fore similes, quos sibi delegerunt ad imitandum.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Dedica del De senectute ad Attico - (Cicerone)
Mihi visum est de senectute aliquid ad te conscribere. Senectutis enim onere, aut iam urgentis aut certe adventatis, quod mihi tecum commune est et me ipsum levari volo, est et quidem id modice ac sapienter et ferre et laturum esse certo scio. Mihi quidem ita iucunda huius libri confectio fuit ut hon solum omnes absterserit senectutis molestias, sed effecerrit mollem etiam et iucundam senectutem. Numquam igitur laudari satis digne potuerit philosophia, cui qui pareat omne tempus vitae sine molestia posit degere. Hunc ergo librum de senectute ad te mittimus, in quo omnem sermonem tribuimus non fabularum personis – parum enim esset auctoritatis in fabulis - sed Marco Catoni seni, quo maiorem auctoritatem haberet oratio. Apud quem Laelium et Scipionem facimus admirantes quo dille senectutem ferat, iisque facimus eum respondentem. Qui si eruditius videretur disputare quam consuevit ipse in suis libris, hoc attribuito greci litteris quarum constat eum perstudiosum fuisse in senectute.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Diversità dei doveri secondo l'età - (Cicerone)
Non eadem sunt officia omnium aetatum, sed alia iuvenibus alia senioribus exercenda sunt. Nunc, cum de officiis universis dicturi simus, pauca de hac distinctione nobis dicenda sunt. Adulescentibus maxime senes verendi sunt atque, cum aliquid suscepturi sunt diligendi ex iis optimi, ut eorum consilium et auctoritatem sequantur. Nam imperitia et inscitia iuvenum legenda erunt senibus, qui longa aetate omnium rerum usum adepti sunt. Adulestentium prima aetas a libidinus arcenda este et exercendia in laboribus et animi sunt ut se iucunditati tradant, maxima temperantia iuvenibus adhibenda erit et servanda. Senibus autem labores corporis minuendi sunt;animi exercitationes augendae. Nam iter omnes constat quantum civibus et rei publicae eorum prudentia profutura sit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Ingratitudine dei figli di Sofocle - (Cicerone)
Cum Sophocles usque ad summam senectutem tragoedias scripsisset, ingrati filii eius dictitabant patrem, propter hoc studium, rem familiarem neglegere. Itaque in iudicium eam vocaverunt, ut a iudicibus desipiens declararetur et a re familiari removeretur. Sophocles igitur, iam senex, is qui per totam vitam suam plurimi existimatus erat a suis civibus, propter filiorum avaritiam, ante iudices reus quidam ductus est. Tum Senex poeta eam tragoediam, quam in manibus habebat et proxime scripserat, Oedipum Coloneum, recitavit iudicibus atque quaesivit: “Num hoc carmen, vestra sententia, desipientis opus est?”. iudices negaverunt atque imperaverunt ut Sophocles liberaretur.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione La miglior risposta è il silenzio - (Cicerone)
Dionysius tyrannus per multos annos in Sicilia regnavit: studiosissimus erat non solum rei militaris sed etiam philosophiae atque litterarum. Poetas libenter legebat versusque ipse scribebat. Nobilissimos Siracusanos invitabat ad mensam suam et inter cenam carmina sua legebat. Convivae maximis plausibus laudabant Dionysii ingenium. Quondam Philoxenum, poetam clarissimum, ad cenam invitavit atque novos versus recitavit. Omnes convivae, cupidi tyranni favoris, eius artem celebraverunt. Unus Philoxenum silebat. Tunc Dionysius iratus eum eiecit in carcerem. Sed, ab amicis exoratus postero die illum liberavit e catenis et rursum ad cenam eum invitavit: alios versus egit et eius sententiam exquisivit. Philoxenus tacens, surrexit et mensam reliquit. Interrogaus quo tenderet “In carcerem” respondit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Lodi della vecchiaia - (Cicerone)
Omnes optant ut senectutem adipiscantur; adepti, eandem accusant: tanta est stultorum incostantia atque perversitas. Aiunt eam obrepere citius quam putavissent. Primum quis coegit eos falsum putare? Quomodo enim adulescentiae senectus obrepit citius quam pueritiae adulescentia? Deinde quomodo minus gravis esset iis senectus, si octigenetesimum annum agerent, quam si octogesimum? Praeterita enim aetas, quamvis longa, cum effluxisset, nulla consolatione permulcere posset stultam sencectutem. Igitur, si sapientiam meam admirari soletis, in hoc sum sapiens, quod naturam, optimam ducem, tamquam deum sequor eique pareo. Nam non veri simile est, cum ceterae partes aetatatis bene discriptae sint, extremum actum esse neglectum ab ea, tamquam ab inerti poeta.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Le paure di un tiranno crudele - (Cicerone)
Dionysius, Syracusanorum tyrannus, propter iniustam dominatum cupidatem velut in carcerem ipse se inconcluserant. Nam, se tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit. Ita sordido ancillarique artificio ragiae virgines ut tonstriculae tondebant barbam et capillum patris. Et tamen ab iis ipsis, cum iam essent adultae, ferrum removit instituitque ut cadentibus iuglandium putaminibus barbam sibi et capillum adurerent. Cumque duas uxores haberet, Aristomachen civem suam, Doridem autem Locrensem, sic noctu ad eas ventitabat, ut omnia perspiceret et observaret ante.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Politica imperialistica di Roma - (Cicerone)
Si propter socios nostros, nulla iniuria lacessiti, maiores nostri cum Antiocho, cum Philippo, cum Aetolis, cum Poenis bella gesserunt, quanto studio convenit vos, iniuriis provocatos, salutem sociorum cum imperii vestri dignitate defendere, praesertim cum de maximis vestris vectigalibus agatur? Nam, cum multa provinciarum vectigalia Romam quotannis conferantur, Quirites, Asia tam optima ac fertilis est ut et ubertate agrorum et varietatem fructuum facile omnibus terris antecellat. Itaque haec provincia vobis, Quirites, non modo a calamitate verum etiam a metu calamitatis est defendenda, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere vultis. Nam in ceteris rebus, cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum adventus mali, sed etiam metus ipse adfert calamitatem. Nam, cum hostium copiae non longe absunt, etiam si irruptio nulla facta est, tamen pecua reliquuntur, agricoltura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. Ita nullum vectigal conservari potest et saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque belli amittitur.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Un tiranno sacrilego - (Cicerone)
Dionysus, Syracusanorum tyrannus, cum fanum Proserpinae Locris expilavisset, navigabat Syracusas, isque cum secundissimo vento cursum teneret, ridens: "Videtisne", inquit, "amici, quam bona a dis immortalibus navigatio sacrilegis detur?". Cum ad Peloponnesum classem appulisset et in fanum venisset Iovis Olympii, aurem ei detraxit amiculum grandi pondere, quo Iovem ornaverat e manubiis Carthaginiensium tyrannus Gelo, atque in eo etiam cavillatus est, aestate grave esse aurem amiculum, hieme frigidum, eique laneum pallium iniecit, cum id esse aptum ad omni anni tempus diceret. Idemque Aesculapi Epidauri barbam auream demi iussit; neque enim convenire barbatum esse filium, cum in omnibus fanis pater imberbis esset. Etiam mensas argenteas omnibus delubris iussit auferri.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Numa Pompilio non fu discepolo di Pitagora - (Cicerone)
Vulgo saepe dicitur Numa Pompilius Pythagorae discipulus in Italia fuisse. Hoc enim ex maioribus nostris audivimus, sed non annalium publicorum auctoritate satis declaratus est. Falsum id totum mihi videtur, neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum. Nam quartum iam annum regnante Lucio Tarquinio Superbo Sybarim et Crotonem Pythagoras venisse reperitur. Olympias enim secunda et sexagesima Superbi regni initium et Pythagorae adventum declarat. Ex quo intellegi, annis regiae potestatis dinumeratis, potest anno fere centesimo et quadragesimo post mortem Numae Pythagoram Italiae litora attigisse; neque hoc est unquam in dubitatione versatum inter eos qui diligentissime persecuti sunt temporum annales, quamquam iste error est inter homines inveteratus. Ita videmur nos non esse transmarinis neque importatis artibus eruditi, sed genuinis domesticisque virtutibus.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Origine e fondamenti della civiltà - (Cicerone)
Quis enim nostrum ignorat ita naturam tulisse ut quodam tempore homines, nondum neque naturali neque civili iure descripto, fusi per agros ac dispersi vagarentur, tantumque haberent quantum manu ac viribus per caedem ac vulnera aut erigere aut retinere potuissent? Qui igitur primi virtute et consilio prestanti exstiterunt, ii, perspecto genere humanae docilitatis atque ingenii, dissipatos unum in locum congregarunt, eosque ad mansuetudinem transduxerunt. Tum res ad communem utilitatem, quas puclicas appellamus, tum conventicola hominum, quae postea civitates nominatae sunt, tum domicilia coniuncta, quas urbes dicimus, invento et divino iure et humano, moenibus saepserunt. Atque inter hanc vitam perpolitam humanitate et illam immanem nihil tam interest quam ius atque vis. Horum utro si uti nolimus, altero est utendum. Vim volumus estingui: ius valeat nocesse est, id est sudicia, quibus omne ius continetur. Iudicia displicent aut nulla sunt: vis dominetur necesse est.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione La discussione filosofica - (Cicerone)
Sed ut Aristoteles, vir summo ingenio, scientia, copia, cum motus esset Isocratis rethoris gloria, docere etiam coepit adulescentes et prudentiam cum eloquentia iungere, sic nobis placet nec pristinum dicendi studium deponere et in hac maiore et uberiore arte versari. Hanc enim perfectam philosophiam semper iudicavi, quae de maximis quaestionibus copiose posset ornateque dicere; in quam exercitationem ita nos studiose dedimus, ut iam etiam scholas Graecorum more habere auderemus. Nuper in Tusculano cum essent complures mecum familiares, temptavi quid in eo genere possem.
Ut enim antea declamitabam causas, quod nemo me diutius fecit, sic haec mihi nunc senilis est declamatio. Ponere iudebam de quo quis audire vellet; ad id aut sedens aut ambulans disputabam.
Itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli. Fiebat autem ita, ut, cum is qui audire vellet dixisset quid sibi videretur, tum ego contra dicerem. Haec est enim - ut scis - vetus et Socratica ratio contra alterius opinionem disserendi.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Non temo la morte - (Cicerone)
Ego vero immortalitatem contra rem publicam accipiendam putarem, neque emori cum pernicie rei publicae vellem. Si tum illorum impiorum manu concidissem, res publica praesidium salutis suae perdidisset. Quin etiam, si me vis aliqua morbi consumpsisset, auxilia posteritatis essent immunita, quod peremtum esset mea morte id exemplum, qualis in me consule retinendo fuisse senatus populusque Romanus. An, si umquam in me vitae cupiditas fuisset, ego mense Decembri mei consulatus omnium parricidarum tela contra me commovissem?
…continua
Accedi a tutti gli appunti
Tutor AI: studia meglio e in meno tempo