Versioni Varie - Varie - Versione Grande ma non saggio
Alexander ille, qui Magnus est appellatus, qui Persas et Hyrcanos et Indos fugavit atque subegit, regum quidem et infinitarum gentium victor evasit, non sui. Magnus igitur iure propter bellicam laudem atque res gestas vocari potest, sed nec beatus vixit nec sapiens. Non sapiens: nemo enim sapiens umquam exstitit qui continentiam et moderationem despiceret: quas virtutes Alexander in superbiam atque lasciviam vertit, Persicae vestis ornatum requirens et purpureum diadema quale Dareus habuerat; superbiam vero habitus insolentia animi sequebatur. At ne beatus quidem fuit: nam cum Clitum amicum interemisset, statim ut ira deferbuit, sceleris conscientia exagitatus, cum tanto dedecori nollet esse superstes, vix amicorum precibus est devictus ut sibi parceret atque cibum sumeret.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione I Pigmei
Pygmaei, populus fabulosus parvulorum hominum, in Africa apud Oceanum habitant, ut multi fabularum scriptores narrant. Quorum natio est non corporis voluptatibus dedita, sed bellicosa, ad labores impigra: nam agrorum culturae dant operam et cibaria in hiemem in horreis servant, ut formicae. Eorum casae luto construuntur. Veris tempore cum gruibus pugnant: grues enim semina in Pygmaeorum agris vastant et summae inopiae sunt causa. Tunc Pygmaei in arietum caprarumque dorsis insidunt et, cum ad mare descenderint, ova pullosque gruum devorant.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Protesilao
Achivis fuit responsum, qui primus litora Troianorum attigisset periturum, cum Achiui classes applicuissent, ceteris cunctantibus Iolaus Iphicli et Diomedeae filius primus e naui prosiluit, qui ab Hectore confestim est interfectus; quem cuncti appellarunt Protesilaum, quoniam primus ex omnibus perierat. Quod uxor Laodamia Acasti filia cum audisset eum perisse, flens petit a diis ut sibi cum eo tres horas colloqui liceret. quo impetrato a Mercurio reductus tres horas cum eo collocuta est; quod iterum cum obisset Protesilaus, dolorem pati non potuit Laodamia.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Trittolemo
Cum Ceres Proserpinam filiam suam quaereret, devenit ad Eleusinum regem, cuius uxor Cothonea puerum Triptolemum pepererat, seque nutricem lactantem simulavit. Hanc regina libens nutricem filio suo recepit. Ceres cum vellet alumnum suum immortalem reddere, interdiu lacte divino alebat, noctu clam in igne obruebat. Itaque praeterquam solebant mortales crescebat; et sic fieri cum mirarentur parentes, eam observaverunt. Cum Ceres eum vellet in ignem mittere, pater expavit. Illa irata Eleusinum exanimavit, at Triptolemo alumno suo aeternum beneficium tribuit. Nam fruges propagatum currum draconibus iunctum tradidit, quibus vehens orbem terrarum frugibus obsevit. Postquam domum rediit, Celeus eum pro benefacto interfici iussit. Sed re cognita iussu Cereris Triptolemo regnum dedit, quod ex patris nomine Eleusinum nominavit, Cererique sacrum instituit, quae Thesmophoria Graece dicuntur.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Alcesti
Alcestim Peliae et Anaxibies Biantis filiae filiam complures proci petebant in coniugium; Pelias vitans eorum condiciones repudiavit et simultatem constituit ei se daturum, qui feras bestias ad currum iunxisset et Alcestim in coniugio avexisset. Itaque Admetus ab Apolline petiit, ut se adiuvaret. Apollo autem, quod ab eo in servitutem liberaliter esset acceptus, aprum et leonem ei iunctos tradidit, quibus ille Alcestim avexit. Et illud ab Apolline accepit, ut pro se alius voluntarie moreretur. Pro quo cum neque pater neque mater mori voluisset, uxor se Alcestis obtulit et pro eo vicaria morte interiit; quam postea Hercules ab inferis revocavit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione La vendetta di Oreste
Orestes Agamemnonis et Clytaemnestrae filius postquam in puberem aetatem venit, studebat patris sui mortem exsequi; itaque consilium capit cum Pylade et Mycenas venit ad matrem Clytaemnestram, dicitque se Aeolium hospitem esse nuntiatque Orestem esse mortuum, quem Aegisthus populo necandum demandaverat. Nec multo post Pylades Strophii filius ad Clytaemnestram venit urnamque secum affert dicitque ossa Orestis condita esse; quos Aegisthus laetabundus hospitio recepit. Qui occasione capta Orestes cum Pylade noctu Clytaemnestram matrem et Aegisthum interficiunt. Quem Tyndareus cum accusaret, Oresti a Mycenensibus fuga data est propter patrem; quem postea furiae matris exagitarunt.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Tebe d'Egitto: gli obelischi e i geroglifici
Est in Aegypto urbs, quam hecatompylos Thebas institutores cognominarunt , quod centum portis praedita est. In urbe, inter templa ingentia diversaque signa exprimentia Aegyptorum numinum imagines, obeliscos vidimus multos, aliosque iacentes et comminutos, quos antiqui reges montium venis excisos erectosque dis superis in religione dicaverunt. Est autem obeliscus exacutus lapis qui ad proceritatem consurgit excelsam et radii imagini similis est. Formarum autem undique innumeras notas incisas gerit, quas hieroglyphicas appellant. Nam antiqui Aegyptii non praestituto numero litterarum, sed volucrum, arborum, ferarumque formis expresserunt omnia quae mens concipere potest. Has formas reges in obeliscis sculpserunt: ita suae gloriae memoriam ad sequentes aetates tradiderunt.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Timoteo
Cornelius Nepos in libro De excellentibus ducibus exterarum gentium narrat Timotheum Atheniensem, Cononis filium, gloriam paternam multis virtutibus auxisse. Frugi enim, disertissimus, impigerrimus, laboriosissimus et rei militaris peritissimus fuit. Plurima Timothei facta praeclara et illustria sunt: Olynthios et Byzantios bello subegit, Samon insulam cepit et restituit Atheniensium rei pubblicae sine ulla publica impensa. Adversus Cotum regem bella gravissima gessit, postea Cyzicum obsidione liberavit, Corcyram sub Atheniensium imperium regedit sociosque dein adiunxit Epirotas, Athamanas, Chaonas, omnesque gentes quae mare adiacent. Quare Lacedaemoniide diutina contentione destiterunt et sua sponte Atheniensibus imperii maritimi principatum concesserunt, pacemque iustis legibus constituerunt.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione La donnola nella bottega del fabbro
Mustela, praedae cupida, officinae ianuam apertam invenit, intrat et escam intus quaerit. Dum cunctas officinae latebras pervestigat, limam in tabula positam videt et lingua lambit, sed nullas delicias sentit nec inediam suam sedare potest. Tum lima stultam feram irridet et dicit: "Magnam stultitiam ostendis, avida mustela: cur enim in officina escam inter limas quaeris et frustra linguam tuam contra limam duram et asperam laceras? Hic nulla escae copia est, nec limis longam inediam tuam sedare poteris".
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Ottaviano e Antonio
Post crebras diutinasque contentiones Octavianus atque Antonius, Romani duumviri, foedus societatemque patraverunt. Octavianus Italiam Hispaniamque obtinuerat, Antonio contigerat Orientis regionum imperium. Octavianus claris operibus vitaeque integritate civium admirationem excitabat. Antonius Alexadriae domicilium constituerat atque inter divitiarum illecebras molliter vivebat cum Cleopatram. Aegypti domina. Praeterea Cleopatrae amore atque impulsu Romano imperio interitum parabat. Senatus igitur, Octaviani iussu, bellum Antonio Aegyptique reginae indixit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Magnifico convito di Serse
Xerxes, tertio anno imperii sui, fecit grande convivium cunctis principibus et fortissimis Persarum et Medorum inclytis et praefectis provinciarum coram se, ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem potentiae suae multo tempore, centum videcilet et octoginta diebus. Post hoc convivium invitavit omnem populum qui inventus est Suis, a maximo usque ad minimum.Et fuit convivium septem diebus in vestibulo horti et nemoris,quod regio cultu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carbasini ac hyacinthini, ustentata funibus byssinis atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide, dispositi erant.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Lisandro
Lysander Lacedaemonius magnam reliquit sui famam, magis felicitate quam virtute partam: Athenienses enim in Peloponnesios bellum gerentes confecisse apparet. Id qua ratione consecutus sit, non latet: non enim virute sui exercitus, sed immodestia accidit adversariorum, qui, quod dicto audientes imperatoribus suis non erant, dispalati in agris, relictis navibus, in hostium venerunt potestatem. Quo facto Athnienses se Lacedaemoniis dederunt. Hac victoria Lysander elatus, cum antea semper factiosus audaxque fuisset, sic sibi indulsit, ut eius opera in maximum odium Graeciae Lacedaemonii pervenerint.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Una ninfa tramutata in eco
Saepius Echo, eximiae pulchritudinis nympha, de Iunone, Iovis uxore et divum regina, iurgia et contumelias dixerat et deae maxime invisa erat. Itaque statuit dea tam impudentem loquacitatem coercere et linguam stultae puellae oppressit. Echo nec surda nec muta fuit, sed, cum verbum audiebat, solium ultimam sillabam ore suo iterabat, nec verba integra pronuntiare valebat. Sic Narcissi, praestantis adulescentis, amorem deperdit, qui balbam puellam respuit. Tunc nympha in speluncam inter montes confugit neque umquam inde in lucem evasit. Ibi dolor miseram puellam confecit et contumpsit: corpus inedia evanuit, ossa in saxa conversa sunt et sola vox tem formosae virginis superstes fuit. Nec tamen Narcissus laetam vitam degit, quia dii infidelitatem adulescentis punire statuerunt.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Il nodo di Gordio
Alexander vehiculum quo Gordius vectus erat aspexit. Notabile erat iugum adstrictum compluribus nodis in semetipsos implicatis et celantibus nexus. Antiqua oracula cecinerant eum Asia potiturum esse qui inexplicabile vinculum solvisset. Tum animo regis cupido incessit oraculi sortem implendi. Circa regem erat et Phrygum turba et Macedonum illa expectatione suspensa haec sollicita temerari regis fiducia. Ille nequaquam diu luctatus cum latentibus nodis: "Nihil inquit interest quomodo solvantur." Igitur gladio ruptis omnibus nodis oraculi sortem vel elusit vel implevit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Aracne sfida Minerva
Minerva quia sapientiae dea appellata erat puellorum matronarumque operis praesidebat dearumque vestimenta texebat. Totius Graeciae puellae Minervam magistram vocabant sed in Lydia vivebat Arachne puella superba. Olim nymphae quoniam puellae Lydiae pulchra lina magnificasque telas viverant Arachnes operam laudabant et propter texturae peritiam obstupescebant. Puellae nymphae dixerunt: ”Minerva magistra tua est quod magna est tuae operae peritia”. Tum Lydia puella magnam superbiam ostendit et deam ad pugnam lacessivit.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Le stelle
Praeter duodecim signa potentissima sidera in caelo: Septemtriones duo, maior et minor, qui numquam merguntur ideoque navium cursus regunt. Quorum alter Cynosura dicitur, Bootes, idem Arcturus. Orion, qui magnitudine sua dimidiam caeli obtinet partem. Pliades, quae latine Virgiliae dicuntur. Hyades, quae a nobis Subuculae dicuntur; quarum ortus et occasus a nautis et ab agricolis observantur. Canicula, cuius vis praecipue solstitio est. Stellae potentissimae in caelo sunt septem: Saturnus Sol Luna Mars Mercurius Iuppiter Venus. Quae a Graecis planetae, a nobis erraticae dicuntur, qui ad arbitrium suum vagantur et motu suo hominum fata moderantur. Item adverso cursu contra caelum feruntur.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Una madre celebre
Cornelia Scipionis Africani, qui Hannibale apud Zamam profligato Carthaginiensium potentiam prostravit, filia fuit et Sempronio Graccho, viro antiqua severitate et magno erga plebem studio, nupsit. Post immaturam coniugis mortem, qui filiam et duos filios. Tiberium et Gaium, ei reliquerat, ipsa filios in gremioeducavit, eorum mentes omnibus liberalibus disciplinis et animos maximis virtutibus ornavit. Cum olim Campana matrona armillas et gemmas, ornamenta sua, ei ostenderet, Cornelia liberos gloriosae mulieri exhibuit et: "Haec - inquit - sunt ornamenta mea". Tamen nimis superba et dura se praebuit. Nam filiorum ambitionem excitavit et post luctuosam eotum mortem, placide et sine lacrimis dictitabat: "Se ac vitam suam pro felicitate plebis devoverunt".
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione I cento testimoni
Pauper agricola in parva casa haud procul a divitis argentarii villa habitabat. Argentarius homo improbus divitiarumque cupidus, agricolae praediolum vi occupavit, ut fundum suum augeret. Agricola igitur, ut gellum suum recuperaret, iniustum vicinum in iudicium vocare non dubitavit. Sed argentarius centum nummos iudici donavit, ut eius benevolentiam captaret. Praterea curavit ut multos testes, pecunia subornatos, arcesseret ut in causa sibi magno auxilio essent. Agricolae autem ne unus quidem testis erat, quia omnes vicini potentiam superbi argentarii valde timebant. Miser igitur homo multis cum lacrimis iudicem orabat ne iniurias adversarii neglegeret et sua iura confirmaret. Iudex, gravis atque integer vir, nummos, quos ab argentario dono habuerat, ostendens: "Noli timere; - inquit - tibi petenti ius reddetur. Ipse adversarius tuus centum testes in iudicium dedit, qui causam tuam confirmant. Agellum igitur tuum servabis."
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Proserpina
Ceres cum raptam a Plutone Proserpinam filiam diu quaessit, tandem aliquando eam esse apud inferos comperit, quia a Plutone, sive Orco, fratre Iovis, rapta fuerat.Pro qua re cum Iovis implorasset auxilium, ille respondit posse eam reverti, si nihil apud inferos gustasset.Illa autem Punici mali in Elysio grana gustaverat: inde Proserpina ad superos remeare non potuit.Ceres postea meruisse dicitur ut Proserpina sex esset cum matre mensibus, sex cum marito.
…continua
Versioni Varie - Varie - Versione Dal terrore alla vittoria
Hannibal multis laboribus magnaque exercitus sui diminutione Alpes superavit. Nam in initinere Haud parvis numerus militum omnesque fere elephantes frigore et asperitates locorum perierunt. Tota Italia, cum Carthaginiensium ducem in summis Alpibus aspicit, magno terrore concutitur, statim pecora agrique deserunt, omnes familiae rusticanae silvas et ferarum cubilia petunt.De adventu hostium nuntio accepto, in omnibus urbibus matres pensa e manibus abiciunt, parvos liberos ad templa trahunt, ibique vario planctu ploratuque deos invocant, clades apud Trasimenum et Cannas dolore praesago praenuntiant. Sed cives Romani singulari patientia incommoda diutini acrisque belli tulerunt. Tandem P. Scipio, strenuus dux, traiecto in Africam exercitu Hannibalem ab Italiae vastatione revocavit et apud Zamam hostium copias vicit fugavitque. Sic Chartago, Romanae potentiae diu aemula et inimica, civium fortitudine imperatorisque virtute devicta est.
…continua