Che materia stai cercando?

Riassunto esame Fortuna della cultura classica, prof. Danese, libro consigliato Menecmi, Plauto: costruzioni Appunti scolastici Premium

Riassunto per l'esame di Fortuna della cultura classica, basato su appunti personali e studio autonomo del testo consigliato dal docente: Menecmi di Plauto (prima edizione 1984). Presenta una buona traduzione con annesso il testo latino a fronte, ma spesso può risultare difficile, se non addirittura noioso, riconoscere nel testo latino il senso della traduzione italiana: questo mio lavoro dà... Vedi di più

Esame di Fortuna della cultura classica docente Prof. R. Danese

Anteprima

ESTRATTO DOCUMENTO

Scena terza.

ER. Sine fores sic, abi; nolo operiri. Para intus, cura, vide; quod opust fiat. Sternite lectos,

incendite odores; munditia -st inlecebra animo- amantum. Amoenitas malost amanti,

lucrost nobis. Sed ubi illest, quem cuquos ait esse ante aedis? Atque eccum video,

qui est usui mihi et prodest plurimum. Item hinc fit ultro, ut meret,

nostrae domi ut sit potissimus. Nunc adibo eum; adloquar ultro. Animule mei, mihi videntur

mira te stare hic foris, quoi fores pateant magis quam domus tua, quom haec domus sit tua.

Omne paratumst, … ut iussisti atque ut voluisti, neque intus ulla mora tibist.

Prandium, ut iussisti, hic curatumst; ubi iubet, licet ire accubitum.

ME. Quicum haec mulier loquitur?

ER. Equidem tecum.

ME. Quid umquam fuit tibi mecum aut nunc est negoti?

ER. Pol quia Venus voluit me magnificare tu unum ex omnibus, neque id haud tuo inmerito.

Nam ecastor solus facis me florentem tuis benefactis.

ME. Certo haec mulier est aut insana aut ebria, Messenio, quae conpellet me hominem ignotum

tam familiariter.

MES. Ego dixin istaec solere fieri heic? Nunc folia cadunt, praeut hoc si erimus hic triduum;

tum arbores cadent in te. Nam his meretrices sunt ita; omnes elecebrae argentariae.

Sed dum sine me compellare hanc. Heus mulier! Dico tibi.

ER. Quid est?

ME. Ubi tu novisti hunc hominem?

ER. Ibidem, ubi hic me iam diu, in Epidamno.

MES. In Epidamno? Huc in, hanc urbem, qui numquam tetulit pedem intro nisi hodie?

ER. Heia, facis delicias. Menaechme mi, is quin amabo intro? Hic erit rectius tibi.

ME. Edepol quidem haec mulier appellat me recte meo nomine. Miror nimis, quid hoc sit negoti.

MES. Oboluit marsuppium istuc huic quod habes.

ME. Atque edepol tu monuisti me probe. Accipendum hoc;

iam scibo utrum haec amet mage me an marsuppium.

ER. Eamus intro, ut prandeamus.

ME. Vocas bene; tam gratiast.

ER. Cur igitur dudum iussisti me coquere tibi prandium?

ME. Egon iussi te coquere?

ER. Certo, tibi et parasito tuo.

ME. Cui parasito, malum? Certo haec mulier non sanast satis.

ER. Peniculo.

ME. Quis est iste Peniculus? Qui baxeae extergentur?

ER. Scilicet qui dudum venit tecum, quom detulisti pallam mihi, quam surrupuisti ab tua uxore.

ME. Quid est? dedi tibi pallam, quam surrupui meae uxori? Es sanan?

Certe haec mulier somniat astans ritu canterino.

ER. Qui lubet habere me ludibrio atque infitias ire mihi facta quae sunt?

ME. Dic, quid est id quod negem quod fecerim?

ER. Te dedisse mihi hodie pallam uxoris.

ME. Nego etiam nunc. Quidem ego neque habui numquam uxorem, neque habeo,

neque huc umquam penetravi pedem intra portam, postquam natus sum.

Prandi in navi; inde sum egressus huc; conveni te.

ER. Eccere, perii misera! Quam navem tu narras mihi nunc?

ME. Ligneam, saepe tritam, saepe fixa, saepe escussa malleo.

Quasi supellex pellionis, palus proxumust palo.

ER. Iam desine facere ludos atque, amabo, i mecum semul hac.

ME. Mulier, nescio quem alium hominem quaeritas, non me.

ER. Ego non novi te Menaechmum, prognatum patre Mosco,

qui perhibere natus esse Syracusis, in Sicilia, ubi rex Agathocles fuit regnator

et iterum Phintia, tertium Liparo, qui in morte tradidit regnum Hieroni, nunc Hiero est?

ME. Praedicas haud falsa, mulier.

MES. Pro Iuppiter, num istaec mulier venit illinc, quae novit te tam cate?

ME. Hercle, non potest pernegari, opinor.

MES. Ne feceris. Periisti, si intrassis intra limen.

ME. Quin tu tace modo. Res geritur bene. Quicquid mulier dicet, adsentabor,

si possum hospitium nancisci. Iam dudum, mulier, advorasabar tibi non imprudens.

Metuebam hunc ni renuntiaret meae uxori de palla et de prandio.

ER. Manes etiam parasitum?

ME. Ego neque maneo illum, neque facio flocci, neque si venerit volo eum intromitti.

ER. Ecastor! Fecero haud invita. Sed scin quid amabo te ut facias?

ME. Impera quidvis modo.

ER. Illam pallam quam dederas dudum, ut deferas ad phrygionem,

ut reconcinnetur atque ut addantur opera quae volo.

ME. Hercle qui tu dicis recte; eadem ignorabitur, si uxor in via conspexerit, ne cognoscat te habere.

ER. Ergo auferto tecum mox, quando adibis.

ME. Maxime.

ER. Eamus intro.

ME. Iam sequar te; volo etiam conloqui hunc. Eho, Messenio, accede huc.

MES. Quid est negoti? Quid opust eo?

ME. Opus est. scio ut dices me.

MES. Tanto nequior.

ME. Habeo praedam; incepi tantum operis. Ei quantum potes, abduc actutum istos

in tabernam devorsoriam. Tu facito ut venias advorsum mihi ante occasum solem.

MES. Tu non novisti istas meretrices, ere.

ME. Tace, inquam. Dolebit mihi, non tibi, si ego fecero quid stulte.

Haec mulier est stulta atque inscita; quantum perspexi modo, hic praeda est nobis.

MES. Perii. Iamne abis? Periit probe; navis praedatoria ducit lembum dierectum.

Sed ego inscitus, qui postulem me moderarier meo ero.

Emit me audientem dicto, haud imperatorem sibi.

Sequimini, ut veniam advorsum temperi, quod imperatum est.

ACTUS III

PE. plus triginta annis quom natus sum, interea loci numquam feci quicquam facinus peius neque

scelestius quam hodie, quom immersi me in mediam contionem, miser.

Dum ego hieto ubi, Menaechmus subterduxit se mihi atque abit ab amicam, credo,

neque voluit ducere me. Qui di omnes perduint illum, quei primus commentust habere

contionem, qui occupat homines occupatos. Non decuit delegi homines otiosos ad eam rem,

ilico capiat census nisi qui adsint quom citentur? …

est adfatim hominum qui edint singulas escas in dies, quibus nil est negoti,

qui essum neque vocantur neque vocant; oportet eos dare operam contioni atque comitiis.

Si id esset ita, hodie ego non perdidissem prandium; quoi tam credo voluisse datum,

quam video me vivere. Ibo; etiamnum spes reliquia rum oblectat meum animum.

Sed quid ego video? Menaechmus exit foras cum coronas. Convivium est sublatum;

Edepol venio adversum temperi. Observabo quid nomine agat; post adibo atque adloquar.

Scena seconda.

ME. Potine ut quiescas? Ego tibi concinnatam hanc probe lepideque referam hodie temperi.

Non faxo dices esse eam; ita ignorabitur.

PE. Fert pallam ad phrygionem prandio confecto vinoque expoto, parasito excluso foras.

Hercle ego non sum is qui sum, ni fuero meque ultus pulchre hanc iniuriam. Observa quid dabo

ME. Pro di immortales, cui homini umquam dedistis plus boni uno die, qui minus speravit?

Prandi, potavi, accubui scortum; abstuli hanc quoius numquam erit heres post hunc diem.

PE. Nequeo exaudire quae loquitur clanculum. Nunc satur loquitur de me et de mea parti?

ME. Ait me dedisse hanc sibi atque surrupuisse eam meae uxori. Quoniam sentio errare, extemplo,

quasi res esset mihi cum ea, coepi adsentari: quicquid mulier dicebat, idem ego dicebam.

Quid opust multis verbis? Umquam fui bene minore dispendio.

PE. Adibo ad nomine, nam gestio turbare.

ME. Quis hic est qui it adversus mihi?

PE. Quid ais, homo levior quam pluma, pessime et nequissime, flagitium hominis, subdole ac

minime preti? Quid merui de te qua causa perderes me? Ut surrupuisti te mihi de foro dudum!

Fecisti funus prandio med absenti. Cur ausu’s facere, quoi ego eram heres aeque?

ME. Adulescens, quaeso, quid est rei tibi mecum, qui dicas male mihi insciens homini hic ignoto?

An vis pro male dictis dare tibi malam rem?

PE. Edepol quidem intellego te dedisse eam.

ME. Responde, adulescens, quaeso, quid nomen tibist?

PE. Etiame derides, quasi nomen non gnoveris?

ME. Quod sciam, edepol, ante hunc diem ego umquam non vidi neque gnovi te; certo verum,

quisquis es, si aequom facias, ne sies odiosus mihi.

PE. Menaechme, vigila.

ME. Equidem hercle vigilo, quod sciam.

PE. Non novisti me?

ME. Si noverim, non negem.

PE. Non novisti tuum parasitum?

ME. Sinciput non est sanum tibi, adulescens, ut intellego.

PE. Responde: hodie surrupuistin istanc pallam tuae uxori atque dedisti Erotio?

ME. Neque ego habeo uxorem hercle, neque ego dedi pallam Erotio nec surrupui. Es satin sanus?

PE. Haec res occisast. Ego non vidi te indutum pallam exire foras?

ME: Vae tuo capiti. Censes omnis esse cinaedos, quia es tu?

Tun predicas me fuisse indutum pallam?

PE. Ego vero hercle.

ME. Non abis tu quo dignus es? aut iube te piari, homo insanissume.

PE. Edepol numquam quisquam exorabit me quin eloquar tuae uxori iam omnem rem, ut gesta sit.

Omnes istaec contumeliae recident in te. Faxo haud comederis prandium inultus.

ME. Quid hoc est negoti? Satine, ut quemque conspicor, ita ludificant me? Sed ostium concrepuit.

Scena terza

ANC. Menaechme, Erotium ait amare multum te, una opera, ut deferas hoc ad aurificum,

atque ut addas huc unciam auri pondo -que iubeas- spinter reconcinnarier novom.

ME. Si quid volet curari, dicito me curaturum et istuc et aliud, quicquid volet.

ANC. Scin quid spinter sit hoc?

ME. Nescio, nisi aureum.

ANC. Hoc est quod aiebas te surrupuisse olim clanculum ex armadio tuae uxori.

ME. Numquam factum est hercle.

ANC. Non meministi, obsecro? Igitur redde spinter, si non meministi.

ME. Mane. Immo equidem memini; nempe hoc est quod dedi illi.

ANC. Istuc.

ME. Ubi sunt illae armillae quas dedi una?

ANC. Numquam dedisti.

ME. Nam pol dedi una hoc.

ANC. Dicam curare?

ME. Dicito; curabitur. Faxo et palla et spinter referantur simul.

ANC. Amabo, mi Menaechme, da inauris mihi, facienda stalagmia pondo duum nummum.

Ut videam te libenter, quom veneris ad nos.

ME. Fiat. Cedo aurum; ego dabo manupretium.

ANC. Da sodes aps te; post ego reddidero tibi.

ME. Immo cedo aps te; post ego reddam tibi duplex.

ANC. Non habeo.

ME. At tum tu dato quando habebis.

ANC. Numquid vis?

ME. Dicito haec curaturum me… ut veneant quantum possint quique liceant. -ne iam- abiit intro?

Abiit, operuit fores. … quidem omnes di adiuvant me, augent, amant.

Sed quid ego cesso, dum occasio -que tempus- datur mihi abire ab his lenonis locis?

Propera, Menaechme, fer pedem, confer gradum. Demam hanc coronam atque abiciam

ad manum laevam. Ut, si sequantur me, censeant abiisse hac.

Ibo et conveniam meum servom, si potero, ut sciat ex me haec bona quae di dant mihi.

ATTO IIII

Scena prima

MA. Egone patiar me hic frustra in matrimonio, ubi vir compilet clanculum quicquid domist

atque deferat ea ad amicam?

PE. Quin tu taces? Faxo opprimes iam manufesto, modo sequere hac.

Ferebat ad phrygionem pallam quam surrupuit hodie domo, ebrius, cum corona.

Sed eccam coronam quam habuit. Num mentitor? Em: habuit hac, si vis persequi vestigiis.

Atque eccum optume revortitur edepol. Sed non fert pallam.

MA. Quid ego agam con illoc nunc?

PE. Idem quod semper; habeas male.

MA. Sic censeo.

PE. Concedamus huc; aucupa ex insidiis.

Scena seconda.

ME. ????

Omnes volunt multos clientes esse sibi. –ne sint boni- an mali, haud quaeritant id;

Quaeritur magis res clientum quam fides cuius modi clueat.

Si est pauper atque haud malus, habetur nequam; sin -st dives (et) malu(s)-,

is habetur cliens frugi. Qui colunt neque leges neque usquam aequom bonum,

habent patronos solicitos: denegant datum quod datum est, (sunt) pleni litium, viri rapaces,

fraudulenti, qui habent rem paratam aut fenore aut periuriis; mens est in quo …

ubi dicitur dies eius, dicitus simul patronis, quippe qui loquantur pro illis, quae fecerint male:

res est aut ad popolum aut in iure aut ad iudicem.

Sicut hodie, quidam cliens habuit me nimis sollicitum neque licitum est hau quiquam agere

quod volui: ita attinuit me, ita detinuit.

Dixi causam eius apud aedilis pro plurumisque pessumis(que) factis;

tetuli condiciones tortas, confragosas. Dixeram aut plus aut minus quam opus fuerat dicto

… controvorsiam ut fieret sponsio. Quid ille qui dedit praedem?

Ego nec videi umquam ullum hominem teneri magis manifestum;

Tres testes acerrumi aderant male omnibus factis. Omnes di perdant illum, ita hodie corrumpit

nihi hunc diem, -que me- adeo, qui umquam hodie inspexi meis oculis forum.

Corrupi optimum diem; iussi prandium adparari; amica expectat me, scio, ubi primum licitum

est, ilico properavi abire de foro. Nunc iratast mihi, credo; palla quam dedi placabit, quam hodie

abstuli uxori atque detuli huic Erotio.

PE. Quid ais?

MA. Nuptam me male viro malo.

PE. Audis satin illic quae loquitur?

MA. Satis.

ME. Si sapiam, abeam intro hinc, ubi bene sit mihi.

PE. Mane, erit potius male.

MA. Ecastor ne fenerato illam abstulisti.

PE. Sic datur!

MA. Censebas te pote facere clanculum istaec flagitia?

ME. Quid illuc est negoti, uxori?

MA. Men rogas?

ME. Vin rogem hunc?

MA. Aufer hinc palpationes.

PE. Tu perge.

ME. Quid tu es tristis mihi?

MA. Oportet te scire.

PE. Scit, sed dissimulat malus.

ME. Quid negotist?

MA. Pallam…

ME. Pallam?

MA. Quidam pallam… quid paves?

ME. Equidem paveo nihil… nisis unum: palla incutit pallorem.

PE. At ne tu comesses prandium clam me. Perge in virum.

ME. Non taces?

PE. Vero non taceo, hercle. Nutat ne loquar.

ME. Non hercle, ego quidem nuto usquam quicquam neque nicto tibi.

PE. Nil confidentius hoc; quin pernegat ea quae vides.

ME. Per Iovem -que omnis deos- adiuro, uxor – hoc est satin tibi? – me non nutasse isti.

PE. Iam credit tibi de isti: redi illuc.

ME. Quo ego redeam?

PE. Equidem ad phrygionem censeo; refer pallam ei.

ME. Quae palla est istaec?

PE. Iam taceo, quando haec non meminit suam rem.

MA. Ne ego mulier misera ecastor.

ME. Quid tu misera’s? expedi mi. Numquam servorum deliquit? Num ancillae aut servei responsant

tibi? Eloquere; non erit inpune.

MA. Agis nugas.

ME. Est admodum tristis. Istuc non placet mihi satis…

MA. Agis nugas.

ME. Certe irata es aliquoi familiarum.

MA. Agis nugas.

ME. Num saltem irata es mihi?

MA. Nunc tu non agis nugas.

ME. Edepol non deliqui quicquam.

MA. Em, rursum nunc agis nugas.

ME. Dic, mea uxor, quid aegre est tibi?

PE. Bellus blanditur tibi.

ME. Potin ut ne sis molestus mihi? Num appello te?

MA. Aufer manum.

PE. Sic datur. Properato comesse prandium me apsente.

Post derideto me ante aedis, ebrius, cum corona

ME. Neque ego prandi edepol neque hodie tetuli pedem huc intro.

PE. Tun negas?

ME. Vero nego hercle.

PE. Nil audacius hoc homine. Ego non vidi te astare modo hic ante aedis cum corona florea,

quom negabas mihi esse sinciput sanum et negabas novisse me, aibas te esse peregrinum?

ME. Quin ut dudum divorti abs te, redeo domum demum nunc.

PE. Ego novi te. Non censebas mihi esse qui ulciscerer te; dixi omnia uxori, hercle.

ME. Quid dixisti?

PE. Nescio. Roga ei eampsus.

ME. Quid hoc est, uxor? Quidnam hic narravit tibi? Quid id est? quid taces? Quin dici quid sit?

MA. Quasi tu nescias? Palla est surrepta mihi domo.

ME. Palla surrepta est tibi?

MA. Rogas me?

ME. Pol haud rogem te, si sciam.

PE. O hominem malum; ut dissimulat! Non potes celare; novit rem probe; ego edictavi omnia, her..

ME. Quid id est?

MA. Quando nil pudet neque vis profiteri ipse tua voluntate, audi atque ades. Et faxo scias quid sim

tristis et quid hic dixerti mihi. Domo palla est surrupta mihi.

ME. Palla surrupta est mihi?

PE. Viden ut scelestus captat te? Surruptast huic, non tibi; nam profecto si esset surrupta tibi

nunc foret salva.

ME. Nili est mihi tecum? Sed tu quid ais?

MA. Palla, inquam, periit domo.

ME. Quis surrupuit eam?

MA. Pol istuc ille scit qui apstulit illam.

ME. Quis est is homo?

MA. Quidam Menaechmus.

ME. Edepol nequiter factum. Quis -st is Menaechmu-?

MA. Tu istic, inquam.

ME. Egone?

Ma. Tu.

ME. Quis arguit?

MA. Egomet.

ME. Egon dedi?

MA. Tu, tu istic, inquam.

PE. Vin adferri noctuam, quae usque dicat tibi ‘tu tu’? nam nos iam sumus defessi.

ME. Per Iovem que omnis deos adiuro, uxor (hoc est satis tibi?) non dedisse.

PE. Immo vero hercle, nos non dicere falsum.

ME. Sed ego non condonavi illam, sed hic dedi utendam.

MA. Equidem ecastor nec do foras tuam chlamydem nec pallium cuiquam utentum. Aequom est

Mulierem dare foras vestimentum muliebre, virum virile. Quin refers pallam domum?

ME. Ego faxo referetur.

MA. Ut opinor, feceris ex tua re. Nam numquam introibis domu, nisi refer pallam simul.

Eo domum.

PE. Quid futurum est mihi, qui dedi hanc operam tibi?

MA. Opera reddetur, quando quid erit surruptum tibi domo.

PE. Edepol id quidem numquam erit; nam domi nil est quod perdam. Qua virum, qua uxorem,

di perdant vos! Properabo ad forum; nam intellego excidisse me plane ex hac familia.

ME. Uxor censet sese fecisse male mihi, quom exclusit foras; quasi non habeam alium locum

meliorem quo intromittar. Si displiceo tibi, patiundum; at placuero huic Erotio, quae non

excludet me ab se, sed occludet domi apud se. Nunc ibo; orabo ut reddat mihi pallam quam

dudum dedit; redimam illi aliam meliorem. Heus, ecquis ianitor est hic? Aperite atque aliquis

evocate Erotium ante ostium.

Scena terza.

ER. Quis hic quadri me?

ME. Inimicus sibi magis quam aetati tuae.

ER. Mi Menaechme, cur astas ante aedis? Sequere intro.

ME. Mane. Scin quid est, quod ego venio ad te?

ER. Scio: ut volup[tas] sit tibi ex me.

ME. Immo edepol! Amabo te, illam pallam quam dudum dedi tibi, eam redde mihi: uxor rescivit

omnem rem, ut factum est, ordine. ego redimam tibi pallam bis pluris tanta, quam voles.

ER. Equidem dedi illam tibi, ut ferres ad phrygionem, paulo prius, et illud spinter, ut ferres ad

aurificem, ut fieret novom.

ME. Ut tu dederis pallam et spinter mihi? Numquam factum, reperies. Nam ego quidem postquam

dedi illam tibi dudum atque abii ad forum, nunc redeo, postillac nunc video te.

ER. Video rem quam agis; ut defrudes me quae commisi, adfectas viam ad eam rem.

ME. Edepol neque posco causa defraudandi te. Quin dico tibi uxorem rescivisse.

ER. Nec ultro oravi te ut dares; tute ultro detulisti ad me. Dedisti eam mihi dono; nunc reposcis

eandem, patiar! Habe tibi, aufer, utere vel tu vel tua uxor, vel etiam conpingite in loculos.

Tu huc post hunc diem non feres pedem intro, ne sis frustra; quando tu habes tibi despicatui

me merentem bene, nisi feres argenum, frustra’s; non potes ductare me. Postahac invenito aliam

quam habeas frustratui.

ME. Nimis iracunde tandem hercle! Heus tu, dico tibi, mane. Redi. -ne etiam- astas? Etiam audes

revorti mea gratia? Abiit intro, occlusit aedis. Nung ego sum exclusissimus;

iam [ne]quicquam creditur mihi neque domi neque apud amicam.

Ibo et consulam amicos hanc rem, quid censeant faciendum.

ACTUS V

Scena prima

ME 2°. Nimis stulte feci dudum, quom concredidi marsuppium cum argento Messenioni.

Credo, immersit sese aliquo in ganeum.

MA. Provisam quam mox vir meus redeat domum. Sed eccum video. Sum salva, refert pallam.

ME 2. Demiror ubi nunc Messenio ambulet.

MA. Adibo atque accidia hominem dictis quibus meret. Non pudet te prodire in conspectum meum,

flagitium hominis, cum istoc ornatu?

ME 2. Quid est? quae res agitat te, mulier?

MA. Etiamne, inpudens, audes muttire unum verbum aut loqui mecum?

ME 2. Quid tandem admisi in me ut non audeam loqui?

MA. Rogas me? Audaciam inpudentem hominis!

ME 2. Tu non scis, mulier, quapropter Graii praedicabant Hecubam esse cagnam?

MA. Non scio equidem.

ME 2. Quia Hecuba faciebat idem quod tu facis nunc. Quemquem aspexerat, ingerebat omnia mala;

Itaque adeo, iure, coepta est appellari Canes.

MA. Ego non possum perpeti istaec flagitiae; nam mavelim med esse viduam aetatem quam pati

istaec tua flagitia, quae tu facis.

ME 2. Quid id ad me, tu possis te perpeti nuota, an sis abitura a tuo viro? An ita est mos hic,

ut narrent fabulas peregrino advenienti?

MA. Quas fabulas? Non patiar praetehac, inquam, quin vivam vidua, quam perferam tuos mores.

ME 2. Hercle, quidem mea causa vivito vidua usque dum Iuppiter optinebit regnum.

MA. At dudum negabas te surrupuisse mihi, nunc attines eandem ante oculos; te non pudet?

ME 2. Heu hercle, mulier, ‘s multum (et) audax et mala. Tun audes dicere hanc surreptam tibi,

quam alia mulier dedit mihi ut darem concinnandam?

MA. Ne istuc mecastor! Iam accersam meum patrem atque narrabo ei tua flagitia quae facis.

Ei, Decio, quaere meum patrem, ut veniat simul tecum ad me; ita dicito esse rem.

Iam ego aperiam istaec tua flagitia.

ME 2. -n es sana-? Quae mea flagitia?

MA. Suppilas domo pallas atque aurum meum, tuae uxori et degeris amicae.

Fabulor haec satin recte?

ME 2. Hercle, mulier, quaeso, monstra si scis quod bibam qui possim perpeti tuam petulantiam.

Nescio hominem quem tu arbitrare; ego novi te simitu cum Porthaone.

MA. Si derides me, at non potes illum, pol, meum patrem, qui advenit huc.

Quis respicis? -n tu novisti- illum?

ME 2. Novi simul cum Calcha. Ante hunc diem vidi illum eodem die quo te.

MA. Negas novisse me? Negas patrem meum?

ME 2. Hercle dicam idem, si vis adducere avom.

MA. Ecastor soles hoc atque pariter alias res.

Scena seconda.

SE. Ut aetas mea est atque ut usus est hoc facto, proferam gradum, properabo progrediri.

Sed haud sum falsus quam id facile sit mihi, nam pernicitas deserit: consitus sum senectute;

gero corpus onustum; vires reliquere. Ut aetas est mala, ergost merx mala. Nam res, quom

advenit, adfert plurumas pessima, quas si autumem omnis, sermost nimis longus.

Sed haec res -est cura- mihi in pectore et corde: quidnam hoc sit negoti quod filia sic repente

expetit me ut irem ad sese, nec id quid sit facit certius mihi (?) quod velit (?) quid accersit me?

Verum propemodum iam scio quid rei siet: credo esse natum aliquod litigium cum viro.

Istaec solent ita, quae postulant subservire viros sibi, fretae, feroces dote.

Et quoque illi haud abstinent culpa saepe. Tamen verum est modum, quoad oportet uxorem pati,

Pol filia nec accersit umquam patrem ad se, nisi est causa aut quid commissi aut iurgi.

Sed id quicquid est iam sciam. Atque eccam eampse ante aedis et video tristem virum eius.

Id est quod suspicabar. Appellabo hanc.

MA. Ibo advorsum. Salve multum, pater mi.

SE. Salva sis. Salven advenio? Salven iubes accersi? Quid tu es tristis? Quid autem ille destitit

iratus abs te? Nescioquid vos estis velitati inter vos duos. Loquele, uter meruistis culpam (?)

logos paucis, non longos.

MA. Equidem deliqui nusquam quicquam; primum absolvo te hoc, pater. Verum non possum vivere

hic neque durare ullo modo. Proin tu abducas me hinc.

SE. Quid autem est istuc?

MA. Pater, sabeo ludibrio.

SE. Unde?

MA. Ab illo quoi manda visti me, meo viro.

SE. Ecce autem litigium. Tandem quotiens edixi tibi ut neuter caveres,

iretis ad me cum querimonia?

MA. Quid ego possum cavere istuc, mi pater?

SE. -n interrogas me-? Nisi non vis. Quotiens monstravi tibi ut geras morem viro, quid ille faciat ne

observes id, quo eat, guid gerat rerum?

MA. At enim ille amat hinc meretricem hinc ex proxumo.

SE. Sapit sane; atque ob istanc industriam etiam faxo amabit amplius.

MA. Atque potat ibi!

SE. Quidem ille causa tua potabit minus, si ludebit illic, sive alibi? Quae inpudentiast haec, malum?

Una opera postules prohibere ne promittat ad cenam neve accidia quemquem alienum apud se?

-n postulas viros servire- tibi? Una opera postules dare pensum, iubeas sedere inter ancillas,

carere lanam.

MA. Equidem non adduxi te advocatum mihi, pater, sed viro. Stas hinc, dicis causam illim.

SE. Si ille deliquerit quid, accusabo illum tanta multo amplius quam accusavi te.

Quando habet te bene auratam et vestitam, recte praehibet ancillas (et) penum, est melius,

mulier, sumere mentem sanam.

MA. At ille suppilat mihi aurum et pallas ex arcis domo; despoliat me,

clam degerit mea ornamenta ad meretricem.

SE. Facit male, si facit istuc; si non facit, tu facit male, quae insimules insontem.

MA. Quin etiam nunc habet pallam, pater, et spinter quod detulerat ad hanc;

nunc, quia rescivi, refert.

SE. Iam ego scibo ex hoc ut factum est; ibo ad hominem atque adloquar.

Dic istuc mihi, Menaechme, quod vos dissertatis? Ut sciam. Quid tu es tristis?

Quid autem illa destitit irata abs te?

ME 2. Quisquis es, quicquid nomen est tibi, senex, do testis summum Iovem -que Deos-…

SE. Qua de re aut cuius rei omnium rerum?

ME 2. Me neque fecisse male isti mulieri, quae arguit me surrupuisse hanc ab se

atque abstulisse domo; delurat! Si ego umquam penetravi pedem intra aedis huius ubi habitat

exopto ut fiam miserrimus omnium hominum miserorum.

SE. Sanun es, qui exoptes istuc aut neges te umquam intulisse pedem in eas aedis ubi habitas,

insanissime?

ME 2. Tun, senex, ais med habitare in illisce aedibus?

SE. Tu negas?

ME. Vero nego, hercle!

SE. Immo negas … ? nisi hac nocte emigrasti quo. Tu concede huc, filia. Quid tu ais?

Num emigrastis hinc?

MA. In quem locum aut ob quam rem, obsecro?

SE. Non scio edepol.

MA. Profecto hic ludit te. Tu non tenes?

SE. Iam vero, Menaechme, iocatu’s satis; nunc gere hanc rem.

ME 2. Quaeso, quid est mihi tecum? Unde (?) quis homo est tu? … tibi aut adeo isti,

quae molestiaest mihi quoquo modo?

MA. Viden tu oculos virere illic? ut colos viridis exortitur ex temporibus atque fronte;

vide, ut oculi scintillant!

ME 2. Quid meliust mihi, quando illi praedicant me insanire, quam ego adsimulem med insanire,

ut apsterream illos a me?

MA. Ut oscitatur pandiculans! Quid faciam nunc, pater mi?

SE. Concede huc, mea nata, potest quam longissume ab istoc.

ME 2. Eubi atque heu Bromie, quo in silvam vocas me venatum? Audio, sed non possum abire

ab his regioni bus, ita illa rabiosa femina canis adservat me ab laeva;

autem poste illic ircosalus, qui saepe perdidit civem innocentem falso testimonio.

SE. Vae capiti tuo!

ME 2. Ecce, ex oraclo Apollo imperat mihi ut ego exuram oculos illic lampadis ardentis.

MA. Perii, mi pater, minatur exurere oculos mihi.

ME 2. Ei mihi, aiunt me insanire, ultro cum ipsi insaniunt.

SE. Heus filia!

MA. Quid est? quid agimus?

SE. Quid, si ego cito servos huc? Ibo, adducam hunc qui tollant hinc et devinciant domo,

prius quam faciat quid amplius turbarum.

ME 2. Enim haereo; ni occupo aliquod consilium mihi, hi auferent me ad se domum.

Votas me parcere quicquam pugnis in ore huius, nei abscedat a meis oculis in malam

magnam crucem. Faciam quod iubes, Apollo.

SE. Fuge domum quantum potest, ne hi obtundat te.

MA. Fugio. Amabo, adserva istunc, mi pater, nequo abeat hinc.

-ne ego sum- mulier misera, quae audio illaec?

ME 2. Haud male, amovi illanc … nunc hunc impurissimum, barbatum, tremulum Tithonum,

qui cluet patre Cycino, ita imperas mihi, ut ego comminuam membra atque ossa atque artua

huius illo scipione quem ipse habet.

SE. Malum dabitur, si quidem attigeris me aut si accesseris propius ad me.

ME 2. Faciam quod iubes; capiam securim ancipitem atque dedolabo hunc senem, osse fini,

(et) viscera assulatim.

SE. Enim vero illud praecavendum est atque adcurandumst mihi. Sane ego metuo illum, ut minatur,

ne faxit quid male mihi.

ME 2. Multa imperas mihi, Apollo. nunc iubes me capere equos iunctos indomitos (et) ferocis,

atque inscendere in currum ut ego proteram hunc leonem vetulum, olentem, edentulum.

Iam adstiti in currum, iam teneo lora, iam stimulum in manust. Agite equi, facitote sonitus

ungularum appareat; facite pernicitas pedum sit inflexa cursu celeri.

SE. -n minare mihi- equis iunctis?

ME 2. Ecce, Apollo, denuo iubes me facere impetum in esum qui stat atque occidere.

Sed quis est hic qui deripit me hinc de curru capillo?

Demutat tuum imperium atque edictum Apollinis.

SE. Eu hercle, morbum acrem ac durum … di, vostram fidem!

Vel hic qui insanit, quam valuit paulo prius! Derepente tantus morbus incidit ei.

Ibo atque accersam medicum iam quantum potest.

Scena terza.

ME 2. Iamne isti abierunt quaeso ex conspectu meo, qui cogunt me vi ut insaniam, validus?

Quid cesso abire ab navem, dum licet salvo? Quaeso ominis vos, se senex revenerit,

ni indicetis qua platea aufugerim hinc.

Scena quarta.

SE. Lumbi dolent sedendo, oculi (dolent) spectando, manendo medicum dum recipiat se ex opere.

Tandem odiosus venit vix ab aegrotis. Ait se obligasse crus fractum Aesculapio, autem

brachium Apollini. Nunc cogito dicam utrum ducere me medicum an fabrum.

Atque eccum incedit. Move gradum formicinum.

Scena quinta.

MED. Quid morbi dixeras esse illi? Narra, senex. Num -st larvatus aut cerritu(s)? Fac sciam.

Num veternus aut intercus tenet eum aqua?

SE. Quin duco te ea causa, ut dicas id mihi atque ut facias illum sanum.

MED. Id quidemst perfacile. Futurum sanum, ego promitto id mea fide.

SE. Cum magna cura ego volo illum curari.

MED. Quin suspirabo plus sescenta in dies: ita ego curabo illum tibi cum cura magna.

SE. Atque eccum ipsum hominem. Opservemus rem quam agat.

Scena sesta.

ME 1. Edepol ne hic dies pervorsus atque advorsus optigit mi. Quae ratus sum me facere clam,

parasitus fecit palam ea omnia, qui conplevit me flagiti et formidinis, meus Ulixes, qui

concivit tantum mali suo regi. Hominem quem, si quidem vivo, ego evolvam vita sua.

Sed ego sum stultus, qui dico esse mea- quae -st illius. Educatust meo cibo et sumptu.

Privabo virum anima. Haec meretrix autem fecit condigne, ut est mos meretricius:

quia rogo palla ut referatur rursum ad meam uxorem, ait se dedisse mihi. Eu edepol!

Ne ego vivo homo miser.

SE. Audin quae loquitur?

MED. Praedicat se [esse] miserum.

SE. Velim adeas.


ACQUISTATO

1 volte

PAGINE

63

PESO

375.21 KB

PUBBLICATO

+1 anno fa


DESCRIZIONE APPUNTO

Riassunto per l'esame di Fortuna della cultura classica, basato su appunti personali e studio autonomo del testo consigliato dal docente: Menecmi di Plauto (prima edizione 1984). Presenta una buona traduzione con annesso il testo latino a fronte, ma spesso può risultare difficile, se non addirittura noioso, riconoscere nel testo latino il senso della traduzione italiana: questo mio lavoro dà al lettore poco esperto la possibilità di passare dal testo italiano a quello latino (e viceversa) con estrema facilità.


DETTAGLI
Corso di laurea: Corso di laurea triennale in Scienze umanistiche
SSD:
Università: Carlo Bo - Uniurb
A.A.: 2013-2014

I contenuti di questa pagina costituiscono rielaborazioni personali del Publisher Francesco K di informazioni apprese con la frequenza delle lezioni di Fortuna della cultura classica e studio autonomo di eventuali libri di riferimento in preparazione dell'esame finale o della tesi. Non devono intendersi come materiale ufficiale dell'università Carlo Bo - Uniurb o del prof Danese Roberto.

Acquista con carta o conto PayPal

Scarica il file tutte le volte che vuoi

Paga con un conto PayPal per usufruire della garanzia Soddisfatto o rimborsato

Recensioni
Ti è piaciuto questo appunto? Valutalo!

Altri appunti di Fortuna della cultura classica

Riassunto esame Fortuna della cultura classica, prof. Danese, libro consigliato Anfitrione, Plauto (costruzioni)
Appunto