FUNZIONI
:ℝ⟶ℝ
INIEZIONE: ∀1≠2⟹(1)≠(2)
SURIEZIONE: ∀∈ℝ esiste ∈ℝ tale che =()
BIJEZIONE: è ad iniettiva che suriettiva
↪ unica invertibile
es. :ℝ⟶ℝ
⟼ 2
- 2 ⟼ 4
- -2 ⟼ 4
- 4 ⟼ √4 = ±2
- √4 ±√8 ±√16 ⟼ ?
es. :ℝ⟶ℝ
⟼sin()
non è invertibilequindi restringo su un sottoinsieme
per fare in modo che :⟶sin() sia invertibilesi considera :[-/2, /2] ⟶ [-1, +1] ⟼ sin()
↪ biettiva quindi è invertibile
f:-1 [-1; +1]⟶[-/2; +/2]⟼arcsin()⟼arcsin()
=arcsin()
Simmetrica rispetto alla bisettrice
es. :ℝ⟶ℝ
⟼ cos()
FUNZIONI
f: R → R
INIEZIONE: x1 ≠ x2 ⇔ f(x1) ≠ f(x2)
SURIEZIONE: ∀y appartenente a R esiste x appartenente a R tale che y = f(x)
BIETTIVA: se f è sia iniettiva che suriettiva
➔ unica invertibile
es. f: R → R
- x ⇔ x2
- -2 ⇔ │ │
- 2 ⇔ │ │
√4; = 2 → √2 +2 -√2 = -2
es. f: R → R
- x ⇔ sin(x)
non è invertibile
quindi restringo su un sottoinsieme
per fare in modo che f: [-π/2, +π/2] sia invertibile
si considera
- -π/2 x +π/2 ⇔ y ⇔ sin(x) →
f è biettiva quindi è invertibile
e l'inversa [-1, +1] ⇔ [-π/2, +π/2]
y ⇔ x = arcsin(y)
y = arcsin(x)
Simmetrica rispetto alla bisettrice
es. f: R → R
- x ⇔ cos(x)
L'inversa e`:
[ -1, 1 ] → [0, π ]
x: arccos (x)
y: arccos (x)
ex. funzione esponenziale:
y = ax (a = 10 a = e)
x: 1 ax per ogni y
inversa x = loga (y)
esiste solo se y > 0
FUNZIONI IPERBOLICHE
seno iperbolico:
senh (x) = sinh (x) = ex - e-x/2
coseno iperbolico:
cosh (x), csh(x) = ex + e-x/2
tangente iperbolica:
tanh (x), tanh(x) = sinh(x)/cosh(x)
cos2 (x) + sin2 (x) = 1
cosh2 (x) - sinh2 (x) = 1
—> circonferenza goniometrica
—> iperbole equilatera
esempio:
y = x2 1/x2
se x è molto grande 1/x2 tende a zero
quindi x2 - 1/x2 tende a x2 (si avvicina senza toccarci mai.)
le due curve y = x2 e y = x2 1/x2 sono asintotiche (per x → ±∞)
DERIVATE
y = f(x)
y0 = f(x0)
r : y = m (x - x0) + y0 retta passante per (x0; y0)
m = f'(x0)
come calcolare m:
m= f(x0 + h) - f(x0)/h] = f'(x0)
ex f(xm) = ...
D(xm) = m xm-1
es.
f(x) = e^x
f(x) = limn<0 f(x0 + 1/n) - f(x0), limn>0
limn>∞ e^(1/n) = e^x0
D(e^x) = e^x
D(ln x) = 1/x
D(funzione costante) = 0
D(f(x) + g(x)) = D(f(x)) + D(g(x))
D(f(x) ⸱ g(x)) = D(f(x)) ⸱ g(x) + f(x) ⸱ D(g(x))
D(f(x)/g(x)) = [D(f(x)) ⸱ g(x) - f(x) ⸱ D(g(x))]/g(x)2
(regola di Leibniz)
es.
D(tg x) = D(sin x/cos x)
= [cos x ⸱ cos x - sin x (-sin x)]/cos2 x
= [cos2 x + sin2 x]/cos2 x
= 1 + tg2 x
= 1/cos2 x
es.
f(x) = x2sin(x) + ln x/cos(x)
D(f(x)) = D(x2sin(x) + ln x/cos(x)) = (x2sin(x) + ln x) D(cos(x))
= [x2sin(x2) + 1/x] (-sin x)
= [2x ⸱ sin x ⸱ x + x/x] cos x + (x2ln x + ln x)(-sin x)
= (2x ⸱ sin x + x ⁄ x) ⸱ cos x + (x2ln x + ln x) ⸱ (-sin x)
FUNZIONI COMPOSTE
es.
y = ln(sin x)
y = sin(ln x)
le composizione delle funzioni non è commutativa
D(p(g(x))) = (D f(p(g)(sin))) ⸱ (D g(x))
D(ln(sin(x))) = 1/sin(x) ⸱ cos(x)
D(