ENEIDE, IV LIBRO
Versi da 1 a 5
v1 iamdudum è avverbio
• v2 alit è pres ind di alo,is, alui, altum, alere
• carpitur è ind pres pass di carpo,is, carpsi, carptum, ere
v3 recursat è pres ind di recurso,as,are —> verbo frequentativo
• v4 honos forma arcaica per honor
• haerent pres ind di haereo,es, haesi, haesum, ere
infixi è part perf di infigo,is, infixi, infixum, infigere
Versi da 6 a 30
v6 “Phoebea…lampade” —> metafora per designare il sole
• lustrabat è ind imp di lustro,as,avi,atum,are
v7 umentem è part pre di umeo,es,umere
• dimoverat è ind piùcheperfetto di dimoveo,es, dimovi, dimotum, ere
v8 adloquitur è pres ind di adloquor,eris, adlocutus sum, adloqui
• v9 suspensam è part perf di suspendo,is, suspendi, suspensum, suspendere
• terrent è pres ind di terreo,es, terrui, territum, terrere
v10 quis\quem poliptoto
• novos arcaismo per novus
successit è il perf ind di succedo,is, successi, successum, succedere
v11 ferens è part pres di fero,fers,tuli,latum,ferre
• v12 credo è pres ind di credo,is, credidi, creditum, ere
• v13 arguit è pres ind di arguo,is, argui, argutum, ere
• v14 iactatus è part perf di iacto,as,avi,atum,are
• exhausta è part perf di exhaurio,is, exhausi, exhaustum, ire
canebat è ind imp di cano,is, cecini, cantum, ere
v15 si-> periodo ipotetico dell’irrealtà
• fixum è part perf di figo,is, fixi, fixum, figere
sederet è cong imp di sedeo,es, sedi, sessum, ere
v16 vellem è cong imp di volo,vis, volui, velle
• sociare è inf pres di socio,as,avi,atum,are
v17 deceptam è part perf di decipio,is, decepi, deceptum, decipere
• fefellit è il perf inf di fallo,is, fefelli, falsum, fallere
pertaesum è perf ind di pertaedet, pertaesum est, pertaedere
v19 succumbere è inf pres di succumbo,is, succubui, succubitum, succumbere
• v20 fatebor è fut semplice di fateor,fateris, fassus sum, fateri
• v21 sparsos è part perf di spargo,is sparsi, sparsum, spargere
• v22 inflexit è perf ind di inflecto,is, inflexi, inflexum, inflectere
• labantem equivale a una subordinata consecutiva ed è part pres di labo,as,avi,are
v23 impulit è perf ind di impello,is, impuli, impulsum, ere
• adgnosco è pres ind di adgnosco,is, adgnovi, adgnitum, adgnoscere
v24 optem è cong pres di opto,as, avi, atum, are —> cong ottativo
• dehiscat è cong pres di dehisco,is, dehiscere
v25 adigat è cong pres di adigo,is, adegi, adactum, adigere
• v27 violo è pres ind di violo,as,avi,atum,are
• resolvo è pres ind di resolvo,is, resolvi, resolutum, resolvere
v28 iunxit è perf ind di iungo,is, iunxi, iunctum, iungere
• v29 abstulit è perf indi di aufero,fers, abstuli, ablatum, auferre
• habeat è cong pres di habeo
servet è cong pres di servo,as,avi,atum,are
v30 effata è part perf di effor,aris, effatus sum, effari
• implevit è perf ind di impleo,es, implevi, impletum, implere
obortis è part perf di oborior, oboriris, obortus sum, oboriri
Versi da 31 a 53
v31 refert è pres ind di refero,refers, retuli, relatum, referre
• dilecta è part perf di diligo,is, dilexi, dilectum, diligere
v32 perpetua..iuventa -> abl di tempo
• maerens è part pres di maereo,es, maerui, maerere
carpere=carperis fut semp passivo di carpo,is, carpsi, carptum, carpere
v33 “Veneris nec” iperbato
• noris forma sincopat per noveris, fut ant di nosco,is, novi, notum, noscere
v34 credis è pres ind di credo,is, credidi, creditum, credere
• curare è pres ind di curo,as,avi,atum,are
Manis sono nella mitologia le anime dei trapassati
v35 esto è imperativo futuro di sum, con valore concessivo
• flexere è perf ind di flecto,is, flexi, flexum, flectere
v36 despectus con sottintesto est è perf ind pass di despicio,is, despexi, despectum, ere
• v38 alit è pres ind di alo,is, alui, altum, alere
• pugnabis è fut semp di pugno,as,avi,atum,are
v39 consederis è cong perf di consido,is, consedi, consessum, ere
• v41 cingunt è pres ind di cingo,is, cinxi, cinctum, cingere
• v42 furentes è part pres di furo,is, furere
• v43 quid..dicam —> preterizione
• surgentia è part pres di surgo,is, surrexi, surrectum, surgere
v44—> il primo dei 57 versi incompleti, detti da Virgilio puntelli.
• v45 “dis auspicibus” abl ass
• reor è pres ind di reor, reris, ratus sum, reri
“iunone secunda” abl ass
v46 cursum è part perf di curro,is, cucurri, cursum, currere
• v47 cernes è fut semp di cerno,is, crevi, cretum, cernere
• surgere è inf di surgo,is, surrexi, surrectum, surgere
v49 attollet è fut semp di attollo,is, attollere
• v50 posce è imperativo di posco,is, poposci, poscere
• “sacriscque litatis” abl ass
v51 indulge è imperativo di indulgeo,es, indulsi, indultum, indulgere
• innecte è imperativo di innecto,is, innexui, innexum, innectere
morandi è gerundio di moro,as, morare
v52 desaevit è pres ind di desaevio,is, desaevii, desaevitum, ire
• v53 quassatae è part perf di quasso,as,avi,atum,are
•
Versi da 54 a 67
v54 infiammavit è perf ind di inflammo,as,avi,atum,are
• v55 solvit è perf ind di solvo,is, solvi, solutum, solvere
• v56 adeunt è pres ind di adeo,is, adii, aditum, adire
• v57 exquirunt è pres ind di exquiro,is, exquisivi, exquisitum, ere
• mactant è pres ind di macto,as, avi, atum, are
lectas è part perf di lego,is, legi, lectum, legere
bidentis: pecore di due anni a cui spuntano i due incisivi inferiori
v60 tenens è part pres di teneo,es, tenui, tentum, ere
• v61 candentis è part pres di candeo,es, candui, candere
• fundit è pres ind di fundo,is, fudi, fusum, fundere
v62 spatiatur è pres ind di spatior, aris, spatiatus sum, ari
• v63 instaurat è pres ind di instauro,as,avi,atum,are
• reclusis è part perf di recludo, is, reclusi, reclusum, ere
v64 inhians è part pres di inhio,as,avi,atum,are
• spirantia è part pres di spiro,as,avi,atum,are
consulit è pres ind di consulo,is, consului, consultum, ere
v65 “heu..”—> epifonema, esclamazione sentenziosa a carattere generale
• “quid..iuvant”—> interrogativa retorica
v66 iuvant è pres ind di iuvo,as, iuvi, iutum, are
• v67 vivit è pres ind di vivo,is, vixi, victum, ere
•
Versi da 68 a 89
v 68 uritur è pres ind pass di uro,is, ussi, ustum, ere
• vagatur è pres ind di vagor,aris, vagatus sum, ari
v69 coniecta è part perf di coicio,is, conieci, coniectum, ere
• “coniecta..sagitta” abl ass
v70 “nemora inter” è anastrofe
• fixit è perf ind di figo,is, fixi, fixum, ere
v71 agens è part pres di ago,is, egi, actum, ere
• liquit è perf ind di linquo,is, liqui, lictum, ere
v72 fuga è abl di mezzo
• peragrat è pres ind di peragro,as,avi,atum,are
v73 haeret è pres ind di haereo,es, haesi, haesum, haerere
• v74 ducit è pres ind di duco,is, duxi, ductum, ere
• v75 ostentat è pres ind di ostento,as,avi,atum,are
• paratam è part perf di paro,as,avi,atum,are
v76 inicipit è pres ind di incipio,is, incepi, inceptum, ere
• effari è inf pres di effor,aris, effatus sum, effari
resisiti è pres ind di resisto,is, restiti, resistere
v77 “labente die” abl ass
• quaerit è pres ind di quaero,is, quaesii, quaesitum, ere
v78 audire è inf pres di audio,is, audii, auditum, audire
• v79 exposcit è pres ind di exposco,is, expoposci, exposcere
• pendet è pres ind di pendeo,es, pependi, pendere
narrantis è part pres di narro,as,avi,atum,are
v80 digressi è part perf di digredior, eris, digressus sum, digredi
• v81 premit è pres ind di premo,is, pressi, pressum, ere
• suadent è pres ind di suadeo,es, suasi, suasum, suadere
cadentia è part pres di cado,is, cecidi, cadere
v82 maeret è pres ind di maereo,es, maerui, maerere
• v83 incubat è pres ind di incubo,as, incubui, incubitum, are
• absens è part pres di absum
absentem è part pres di absum —> in poliptoto con absens
v84 capta è part perf di capio,is, cepi, captum, ere
• v85 detinet è pres ind di detineo,es, detinui, detentum, ere
• fallere è inf di fallo
v86 coeptae è part perf di coepi
• adsurgunt è pres ind di adsurgo,is, adsurrexi, adsurrectum, adsurgere
v87 exercet è pres ind di exerceo,es, exercui, exercitum, exercere
• v88 parant è pres ind di paro,as,avi,atum,are
• pendent è pres ind di pendeo,es, pependi, pendere
interrupta è part perf di interrumpo,is, interrupi, interruptum, ere
v89 aequata è part perf di aequo,as,avi,atum,are
•
Versi da 90 a 104
v90 persensit è perf ind di persentio,is, persensi, persentire
• teneri è inf pres pass di teneo,es, tenui, tentum, ere
v91 obstare è inf di obsto,as, obstiti, are
• v92 adgreditur è pres ind di adgredior, eris, adgressus sum, adgredi
• dictis è part perf di dico,is, dixi, dictum, ere
v93 refertis è pres ind di refero
• v95 victa è part perf di vinco,is, vici, victum, ere
• v96 fallit è pres ind di fallo,is, fefelli, falsum, ere
• veritam è part perf di vereor,eris, veritus sum, vereri
v97 suspectas è part perf di suspicio,is, suspexi, suspectum, ere
• v100 exercemus è pres ind di exerceo,es, exercui, exercitum, ere
• v101 ardet è pres ind di ardeo,es, arsi, ardere
• traxit è perf ind di traho,his, traxi, tractum, ere
v102 regamus è cong pres di rego,is, rexi, rectum, ere
• v103 liceat è cong pres di licet
• servire è inf pres di servio,is, servii, servitum, ire
v104 permittere è inf pre pass di permitto,is, permisi, permissum, ere
•
Versi da 105 a 128
v105 olli è forma arcaica per illi
• sensit è perf ind di sentio,is, sensi, sensum, ire
simulata è part perf di simulo,as,avi,atum,are
locutam è part perf di loquor,eris, locutus sum, loqui
v106 adverteret è cong imp di adverto,is, adverti, adversum, ere
• v107 ingressa è part perf di ingredior,eris, ingressus sum, ingredi
• v108 abnuat è cong pre di abnuo,is, abnui, abnuere
• malit è cong pres di malo,malui, malle
contendere è inf pres di contendo,is, contendi, contentum, ere
bello è abl strumentale
v109 memoras è pres ind di memoro,as,avi,atum,are
• sequatur è cong pres di sequor,eris, secutus sum, sequi
v110 fatis è abl di causa
• feror è pres ind pass di fero
“si” introduce l’interrogativa indiretta
v111 velit è cong pres di volo,vis, volui, velle
• profectis è part perf di proficiscor,eris, profectus sum, proficisci
v112 probet è cong pres di probo,as, avi, atum, are
• iungi è inf pres pass di iungo,is, iunxi, iunctum, ere
v113 temptare è inf pre di tempto,as,avi,atum,are
• precando è il gerundio di precor,aris, precatus sum, ari
v114 perge è imperativo di pergo,is, perrexi, perrectum, ere
• sequar è fut sempl di sequor, eris, secutus sum, sequi
excepit è perf ind di excipio,is, excepi, exceptum, ere
v115 instat è pres ind di insto,as, institi, are
• v116 confieri->forma arcaica di confici, inf pres pass di conficio,is, confeci, confectum, ere—>
• composoto di facio
adverte è imp di adverto,is, adverti, adversum, ere
docebo è fut semp di doceo, es, docui, doctum, ere
v117 venatum è supino di venor,aris, venatus sum, venari
• v118 ire è inf pres di eo,is, ii, itum, ire
• parant è pres ind di paro,as,avi,atum,are
v119 extulerit è fut ant di ecfero,fers,tuli,latum,ecferre
• retexerit è fut ant di retego,is, retexi, retectum, ere
v120 nigrantem è part pres di nigro,as,avi,atum,are
• commixta è part perf di commisceo,es, commiscui, commixtum, ere
v121 trepidant è pres ind di trepido,as,avi,atum,are
• cingunt è pres ind di cingo,is, cinxi, cinctum, ere
v122 infundam è fut sempl di infundo,is, infudi, infusum, ere
• ciebo è fut sem di cieo,es, civi, citum, ciere
v123 diffugient è fut sempl di diffugio,is, diffugi, diffugere
• tegentur è fut sempl pass di tego,is, texi, tectum, ere
v124 “dux et” anastrofe
• v125 devenient è fut sempl di devenio,is, deveni, deventum, ire
• adero è fut sempl di adsum
v126 iungam è fut sempl di iungo,is, iunxi, iunctum, ere
• dicabo è fut sempl di dico,as,avi,atum,are
v127 adversata è part perf di adverso,as,avi,atum,are
• petenti è part pres di peto,is, ii, petitum, ere
v128 adnuit è perf ind di adnuo,is, adnui, adnuere
• risit è perf ind di rideo,es, risi, risum, ere
repertis è part perf di reperio,is, repperi, repertum, ire
Versi da 129 a 159
v129 surgens è part pres di surgo,is, surrexi, surrectum, ere
• reliquit è perf ind di relinquo,is, reliqui, relictum, ere
v130 it è pres ind di eo
• “iubare exorto” abl ass
exorto è art perf di exorior,iris, exortus sum, exoriri
v131 lato è ipallage, guarda note
• v132 ruunt è pres ind di ruo, ruis, rui, ruere
• v133 cunctantem è part pres di cuncto,as, cunctatum, are
• v134 exspectant è pres ind di exspecto,as, avi, atum, are
• v135 stat è pres ind di sto,as, steti, statum, are
• mandit è pres ind di mando,is, mandi, mansum, ere
v136 progreditur è pres ind di progredior,eris, pregressus sum, progredi
• “magna..caterva” abl ass
stipante è part pres di stipo,as,avi,atum,are
v137 “picto..limbo” abl di qualità
• circumdata è part perf di circumdo,as, circumdedi, circumdatum, are
v138 “auro…aurum” poliptoto
• nodantur è pres ind pass di nodo,as,avi,atum,are
v139 subnectit è pres ind di subnecto,is, subnexui, subnexum, subnectere
• v141 incedunt è pres ind di incedo,is, incessi, incessum, ere
• v142 infert è pres ind di infero,infers, intuli, illatum, inferre
• iungit è pres ind di iungo,is, iunxi, iunctum, ere
v144 deserit è pres ind di desero,is, deserui, desertum, deserere
• invisit è pres ind di inviso,is, invisi, invisere
v145 instaurat è pres ind di instauro,as,avi,atum,are
• mixti è part perd di misceo,es,miscui,mixtum,ere
“altaria circum” anastrofe
v146 fremunt è pres ind di fremo,is, fremui, fremitum, ere
• picti è part perf di pingo,is, pinxi, pictum, ere
v147 graditur è pres ind di gradior,eris, gressus sum, gradi
• v148 premit è pres ind di premo,is, pressi, pressum, ere
• fingens è part pre di fingo,is, finxi, fictum, fingere
implicat è pres ind di implico,as,avi,atum,are
v149 sonant è pres ind di s
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
-
Traduzione, analisi morfosintattica, metrica e paradigmi di Virgilio, Eneide, libro IV vv. 1-89
-
Virgilio, Eneide, vv. 200-400, traduzione e analisi
-
Traduzione e analisi morfosintattica Virgilio, Eneide - II 1 100
-
Cesare, De Bello Gallico I, 1 (1-4): traduzione, analisi, paradigmi