San Girolamo e Seneca: un rapporto imbarazzante
Hagendahl 1958
«Jerome’s relation to Seneca the philosopher is rather
- Embarassing. On the one hand, Seneca is said to belong to the Latin intermediaries through whom Jerome got his knowledge of Greek philosophy, on the other his influence is questionable since he is not referred to as a source except in Adv. Iov, and all the references bear upon a work that has been lost»
De viris illustribus XII (392-393)
«Lucius Annaeus Seneca Cordubensis, Sotionis Stoici discipulus et patruus Lucani poetae, continentissimae vitae fuit, quem non ponerem in catalogo Sanctorum nisi me illae Epistolae provocarent, quae leguntur a plurimis, Pauli ad Senecam et Senecae ad Paulum, in quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit eius esse loci apud suos cuius sit Paulus apud Christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus coronarentur martyrio, a Nerone interfectus est.»
Mastandrea 1988
- Unico pagano ad entrare nel canone
- Gerolamo tace il suicidio di Seneca pur essendone consapevole (Chronicon)
- Martirio cristiano - martirio della moralità stoica
«Rufino, Apol. contra Hier. 2,7 «iam vero Chryssipum et Aristiden, Empedoclen et cetera graecorum auctorum nomina, ut doctus videatur et plurimae lectionis, tamquam fumos et nebulas lectoribus spargit»
Adv. Ruf. III, 39 : «de dogmatibus eorum, non de libris, locutus sum quae potui in Cicerone, Bruto et Seneca discere»
Adv Iov. I, 49 : «scripserunt Aristoteles et Plutarchus et noster Seneca de matrimonio libros»
S. Jannacone 1963
«In Seneca, Gerolamo ha trovato i punti d’appoggio per la fusione della letteratura profana nella letteratura cristiana […] La conoscenza che ha di Seneca è viva ben al di là dell’apparenza delle citazioni»
Neil Adkin 2000
- Le stesse parole che dovrebbero smentire l’accusa di non conoscere un autore non fanno altro che confermare quell’accusa; il sacro nesso di familiarità con Seneca è uno dei soliti atti di mendace vanagloria («braggadocio») di Gerolamo e così, d’un colpo, il già noto imbarazzo scompare
Parte I: Hidden quotations
Seneca intermediario filosofico
Adv. Ruf. III,39 : Nonne in epistula mea quam criminaris (Ep. 84,6) haec verba sunt «sed fac me errasse in adulescentia, et philosophorum, id est gentilium studiis eruditum, in principio fidei ignorasse dogmata christiana, et hoc putasse in apostolis quod in Pithagora, Platone, Empedocle leg»
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
Scarica il documento per vederlo tutto.
-
San Girolamo: Lettera XXII a Eustochio, Vita, Pensiero, Filosofia, Discorso sulla verginità e Epistolario
-
Torri del ponte di san Francisco
-
Epistolario San Gerolamo, lettera XXII ad Eustochio, Discorso sulla verginità, vita e filosofia.
-
Critica letteraria e analisi testuale