Traduzione dal Latino all'Italiano di Tragedie, Euripide

ΔΙΟΝΥΣΟΣ    Ἥκω Διὸς παῖς τήνδε Θηβαίαν χθόνα    Διόνυσος, ὃν τίκτει ποθ' ἡ Κάδμου κόρη    Σεμέλη λοχευθεῖσ' ἀστραπηφόρωι πυρί·    μορφὴν δ' ἀμείψας ἐκ θεοῦ βροτησίαν    5   πάρειμι Δίρκης νάμαθ' Ἱσμηνοῦ θ' ὕδωρ.    ὁρῶ δὲ μητρὸς μνῆμα τῆς κεραυνίας    τόδ' ἐγγὺς οἴκων καὶ δόμων ἐρείπια    τυφόμενα Δίου πυρὸς ἔτι ζῶσαν φλόγα,    ἀθάνατον Ἥρας μητέρ' εἰς ἐμὴν ὕβριν.   10   αἰνῶ δὲ Κάδμον, ἄβατον ὃς πέδον τόδε    τίθησι, θυγατρὸς σηκόν· ἀμπέλου δέ νιν    πέριξ ἐγὼ 'κάλυψα βοτρυώδει χλόηι.    λιπὼν δὲ Λυδῶν τοὺς πολυχρύσους γύας    Φρυγῶν τε, Περσῶν ἡλιοβλήτους πλάκας   15   Βάκτριά τε τείχη τήν τε δύσχιμον χθόνα    Μήδων ἐπελθὼν Ἀραβίαν τ' εὐδαίμονα    Ἀσίαν τε πᾶσαν ἣ παρ' ἁλμυρὰν ἅλα    κεῖται μιγάσιν Ἕλλησι βαρβάροις θ' ὁμοῦ    πλήρεις ἔχουσα καλλιπυργώτους πόλεις,   20   ἐς τήνδε πρώτην ἦλθον Ἑλλήνων πόλιν,    τἀκεῖ χορεύσας καὶ καταστήσας ἐμὰς    τελετάς, ἵν' εἴην ἐμφανὴς δαίμων βροτοῖς.    πρώτας δὲ Θήβας τάσδε γῆς Ἑλληνίδος    ἀνωλόλυξα, νεβρίδ' ἐξάψας χροὸς   25   θύρσον τε δοὺς ἐς χεῖρα, κίσσινον βέλος·    ἐπεί μ' ἀδελφαὶ μητρός, ἃς ἥκιστ' ἐχρῆν,    Διόνυσον οὐκ ἔφασκον ἐκφῦναι Διός,    Σεμέλην δὲ νυμφευθεῖσαν ἐκ θνητοῦ τινος    ἐς Ζῆν' ἀναφέρειν τὴν ἁμαρτίαν λέχους,   30   Κάδμου σοφίσμαθ', ὧν νιν οὕνεκα κτανεῖν    Ζῆν' ἐξεκαυχῶνθ', ὅτι γάμους ἐψεύσατο.    τοιγάρ νιν αὐτὰς ἐκ δόμων ὤιστρησ' ἐγὼ    μανίαις, ὄρος δ' οἰκοῦσι παράκοποι φρενῶν,    σκευήν τ' ἔχειν ἠνάγκασ' ὀργίων ἐμῶν.   35   καὶ πᾶν τὸ θῆλυ σπέρμα Καδμείων, ὅσαι    γυναῖκες ἦσαν, ἐξέμηνα δωμάτων·    ὁμοῦ δὲ Κάδμου παισὶν ἀναμεμειγμέναι    χλωραῖς ὑπ' ἐλάταις ἀνορόφους ἧνται πέτρας.    δεῖ γὰρ πόλιν τήνδ' ἐκμαθεῖν, κεἰ μὴ θέλει,   40   ἀτέλεστον οὖσαν τῶν ἐμῶν βακχευμάτων,    Σεμέλης τε μητρὸς ἀπολογήσασθαί μ' ὕπερ    φανέντα θνητοῖς δαίμον' ὃν τίκτει Διί.    Κάδμος μὲν οὖν γέρας τε καὶ τυραννίδα    Πενθεῖ δίδωσι θυγατρὸς ἐκπεφυκότι,   45   ὃς θεομαχεῖ τὰ κατ' ἐμὲ καὶ σπονδῶν ἄπο    ὠθεῖ μ' ἐν εὐχαῖς τ' οὐδαμοῦ μνείαν ἔχει.    ὧν οὕνεκ' αὐτῶι θεὸς γεγὼς ἐνδείξομαι    πᾶσίν τε Θηβαίοισιν. ἐς δ' ἄλλην χθόνα,    τἀνθένδε θέμενος εὖ, μεταστήσω πόδα,   50   δεικνὺς ἐμαυτόν· ἢν δὲ Θηβαίων πόλις    ὀργῆι σὺν ὅπλοις ἐξ ὄρους βάκχας ἄγειν    ζητῆι, ξυνάψω μαινάσι στρατηλατῶν.    ὧν οὕνεκ' εἶδος θνητὸν ἀλλάξας ἔχω    μορφήν τ' ἐμὴν μετέβαλον εἰς ἀνδρὸς φύσιν.   55   ἀλλ', ὦ λιποῦσαι Τμῶλον, ἔρυμα Λυδίας,    θίασος ἐμός, γυναῖκες ἃς ἐκ βαρβάρων    ἐκόμισα παρέδρους καὶ ξυνεμπόρους ἐμοί,    αἴρεσθε τἀπιχώρι' ἐν Φρυγῶν πόλει    τύπανα, Ῥέας τε μητρὸς ἐμά θ' εὑρήματα,   60   βασίλειά τ' ἀμφὶ δώματ' ἐλθοῦσαι τάδε    κτυπεῖτε Πενθέως, ὡς ὁρᾶι Κάδμου πόλις.    ἐγὼ δὲ βάκχαις, ἐς Κιθαιρῶνος πτυχὰς    ἐλθὼν ἵν' εἰσί, συμμετασχήσω χορῶν.

ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ τίς ἐν πύλαισι; Κάδμον ἐκκάλει δόμων, Ἀγήνορος παῖδ', ὃς πόλιν Σιδωνίαν λιπὼν ἐπύργωσ' ἄστυ Θηβαίων τόδε. ἴτω τις, εἰσάγγελλε Τειρεσίας ὅτι ζητεῖ νιν· οἶδε δ' αὐτὸς ὧν ἥκω πέρι ἅ τε ξυνεθέμην πρέσβυς ὢν γεραιτέρωι, θύρσους ἀνάπτειν καὶ νεβρῶν δορὰς ἔχειν στεφανοῦν τε κρᾶτα κισσίνοις βλαστήμασιν. ΚΑΔΜΟΣ ὦ φίλταθ', ὡς σὴν γῆρυν ἠισθόμην κλυὼν σοφὴν σοφοῦ παρ' ἀνδρός, ἐν δόμοισιν ὤν. ἥκω δ' ἕτοιμος τήνδ' ἔχων σκευὴν θεοῦ· δεῖ γάρ νιν ὄντα παῖδα θυγατρὸς ἐξ ἐμῆς [Διόνυσον ὃς πέφηνεν ἀνθρώποις θεὸς] ὅσον καθ' ἡμᾶς δυνατὸν αὔξεσθαι μέγαν. ποῖ δεῖ χορεύειν, ποῖ καθιστάναι πόδα καὶ κρᾶτα σεῖσαι πολιόν; ἐξηγοῦ σύ μοι γέρων γέροντι, Τειρεσία· σὺ γὰρ σοφός. ὡς οὐ κάμοιμ' ἂν οὔτε νύκτ' οὔθ' ἡμέραν θύρσωι κροτῶν γῆν· ἐπιλελήσμεθ' ἡδέως γέροντες ὄντες. Τε. ταὔτ' ἐμοὶ πάσχεις ἄρα· κἀγὼ γὰρ ἡβῶ κἀπιχειρήσω χοροῖς. Κα. οὔκουν ὄχοισιν εἰς ὄρος περάσομεν; Τε. ἀλλ' οὐχ ὁμοίως ἂν ὁ θεὸς τιμὴν ἔχοι. Κα. γέρων γέροντα παιδαγωγήσω σ' ἐγώ; Τε. ὁ θεὸς ἀμοχθεὶ κεῖσε νῶιν ἡγήσεται. Κα. μόνοι δὲ πόλεως Βακχίωι χορεύσομεν; Τε. μόνοι γὰρ εὖ φρονοῦμεν, οἱ δ' ἄλλοι κακῶς. Κα. μακρὸν τὸ μέλλειν· ἀλλ' ἐμῆς ἔχου χερός. Τε. ἰδού, ξύναπτε καὶ ξυνωρίζου χέρα. Κα. οὐ καταφρονῶ 'γὼ τῶν θεῶν θνητὸς γεγώς. Τε. οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσιν. πατρίους παραδοχάς, ἅς θ' ὁμήλικας χρόνωι κεκτήμεθ', οὐδεὶς αὐτὰ καταβαλεῖ λόγος, οὐδ' εἰ δι' ἄκρων τὸ σοφὸν ηὕρηται φρενῶν.] Κα. ἐρεῖ τις ὡς τὸ γῆρας οὐκ αἰσχύνομαι, μέλλων χορεύειν κρᾶτα κισσώσας ἐμόν; Τε. οὐ γὰρ διήιρηχ' ὁ θεὸς οὔτε τὸν νέον εἰ χρὴ χορεύειν οὔτε τὸν γεραίτερον, ἀλλ' ἐξ ἁπάντων βούλεται τιμὰς ἔχειν κοινάς, διαριθμῶν δ' οὐδέν' αὔξεσθαι θέλει. Κα. ἐπεὶ σὺ φέγγος, Τειρεσία, τόδ' οὐχ ὁρᾶις, ἐγὼ προφήτης σοι λόγων γενήσομαι. Πενθεὺς πρὸς οἴκους ὅδε διὰ σπουδῆς περᾶι, Ἐχίονος παῖς, ὧι κράτος δίδωμι γῆς. ὡς ἐπτόηται· τί ποτ' ἐρεῖ νεώτερον; ΠΕΝΘΕΥΣ ἔκδημος ὢν μὲν τῆσδ' ἐτύγχανον χθονός, κλύω δὲ νεοχμὰ τήνδ' ἀνὰ πτόλιν κακά, γυναῖκας ἡμῖν δώματ' ἐκλελοιπέναι πλασταῖσι βακχείαισιν, ἐν δὲ δασκίοις ὄρεσι θοάζειν, τὸν νεωστὶ δαίμονα Διόνυσον, ὅστις ἔστι, τιμώσας χοροῖς, πλήρεις δὲ θιάσοις ἐν μέσοισιν ἱστάναι κρατῆρας, ἄλλην δ' ἄλλοσ' εἰς ἐρημίαν πτώσσουσαν εὐναῖς ἀρσένων ὑπηρετεῖν, πρόφασιν μὲν ὡς δὴ μαινάδας θυοσκόους, τὴν δ' Ἀφροδίτην πρόσθ' ἄγειν τοῦ Βακχίου. ὅσας μὲν οὖν εἴληφα, δεσμίους χέρας σώιζουσι πανδήμοισι πρόσπολοι στέγαις· ὅσαι δ' ἄπεισιν, ἐξ ὄρους θηράσομαι, [Ἰνώ τ' Ἀγαυήν θ', ἥ μ' ἔτικτ' Ἐχίονι, Ἀκταίονός τε μητέρ', Αὐτονόην λέγω,] καί σφας σιδηραῖς ἁρμόσας ἐν ἄρκυσιν παύσω κακούργου τῆσδε βακχείας τάχα. λέγουσι δ' ὥς τις εἰσελήλυθε ξένος, γόης ἐπωιδὸς Λυδίας ἀπὸ χθονός, ξανθοῖσι βοστρύχοισιν εὔοσμος κόμην, οἰνωπός, ὄσσοις χάριτας Ἀφροδίτης ἔχων, ὃς ἡμέρας τε κεὐφρόνας συγγίγνεται τελετὰς προτείνων εὐίους νεάνισιν. εἰ δ' αὐτὸν εἴσω τῆσδε λήψομαι χθονός, παύσω κτυποῦντα θύρσον ἀνασείοντά τε κόμας, τράχηλον σώματος χωρὶς τεμών. ἐκεῖνος εἶναί φησι Διόνυσον θεόν, ἐκεῖνος ἐν μηρῶι ποτ' ἐρράφθαι Διός· ὃς ἐκπυροῦται λαμπάσιν κεραυνίαις σὺν μητρί, Δίους ὅτι γάμους ἐψεύσατο. ταῦτ' οὐχὶ δεινὰ κἀγχόνης ἔστ' ἄξια, ὕβρεις ὑβρίζειν, ὅστις ἔστιν ὁ ξένος;

ΤΡΟΦΟΣ    Εἴθ' ὤφελ' Ἀργοῦς μὴ διαπτάσθαι σκάφος    Κόλχων ἐς αἶαν κυανέας Συμπληγάδας,    μηδ' ἐν νάπαισι Πηλίου πεσεῖν ποτε    τμηθεῖσα πεύκη, μηδ' ἐρετμῶσαι χέρας    5   ἀνδρῶν ἀριστέων οἳ τὸ πάγχρυσον δέρος    Πελίαι μετῆλθον. οὐ γὰρ ἂν δέσποιν' ἐμὴ    Μήδεια πύργους γῆς ἔπλευσ' Ἰωλκίας    ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσ' Ἰάσονος·    οὐδ' ἂν κτανεῖν πείσασα Πελιάδας κόρας   10   πατέρα κατώικει τήνδε γῆν Κορινθίαν    ξὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν, ἁνδάνουσα μὲν    φυγῆι πολιτῶν†ὧν ἀφίκετο χθόνα    αὐτῶι τε πάντα ξυμφέρουσ' Ἰάσονι·    ἥπερ μεγίστη γίγνεται σωτηρία,   15   ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῆι.    νῦν δ' ἐχθρὰ πάντα καὶ νοσεῖ τὰ φίλτατα.    προδοὺς γὰρ αὑτοῦ τέκνα δεσπότιν τ' ἐμὴν    γάμοις Ἰάσων βασιλικοῖς εὐνάζεται,    γήμας Κρέοντος παῖδ', ὃς αἰσυμνᾶι χθονός.   20   Μήδεια δ' ἡ δύστηνος ἠτιμασμένη    βοᾶι μὲν ὅρκους, ἀνακαλεῖ δὲ δεξιᾶς    πίστιν μεγίστην, καὶ θεοὺς μαρτύρεται    οἵας ἀμοιβῆς ἐξ Ἰάσονος κυρεῖ.    κεῖται δ' ἄσιτος, σῶμ' ὑφεῖσ' ἀλγηδόσιν,   25   τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον    ἐπεὶ πρὸς ἀνδρὸς ἤισθετ' ἠδικημένη,    οὔτ' ὄμμ' ἐπαίρουσ' οὔτ' ἀπαλλάσσουσα γῆς    πρόσωπον· ὡς δὲ πέτρος ἢ θαλάσσιος    κλύδων ἀκούει νουθετουμένη φίλων,   30   ἢν μή ποτε στρέψασα πάλλευκον δέρην    αὐτὴ πρὸς αὑτὴν πατέρ' ἀποιμώξηι φίλον    καὶ γαῖαν οἴκους θ', οὓς προδοῦσ' ἀφίκετο    μετ' ἀνδρὸς ὅς σφε νῦν ἀτιμάσας ἔχει.    ἔγνωκε δ' ἡ τάλαινα συμφορᾶς ὕπο   35   οἷον πατρώιας μὴ ἀπολείπεσθαι χθονός.    στυγεῖ δὲ παῖδας οὐδ' ὁρῶσ' εὐφραίνεται.    δέδοικα δ' αὐτὴν μή τι βουλεύσηι νέον·    [βαρεῖα γὰρ φρήν, οὐδ' ἀνέξεται κακῶς    πάσχουσ'· ἐγὦιδα τήνδε, δειμαίνω τέ νιν   40   μὴ θηκτὸν ὤσηι φάσγανον δι' ἥπατος,    σιγῆι δόμους ἐσβᾶσ' ἵν' ἔστρωται λέχος,    ἢ καὶ τύραννον τόν τε γήμαντα κτάνηι    κἄπειτα μείζω συμφορὰν λάβηι τινά.]    δεινὴ γάρ· οὔτοι ῥαιδίως γε συμβαλὼν   45   ἔχθραν τις αὐτῆι καλλίνικον ἄισεται.    ἀλλ' οἵδε παῖδες ἐκ τρόχων πεπαυμένοι    στείχουσι, μητρὸς οὐδὲν ἐννοούμενοι    κακῶν· νέα γὰρ φροντὶς οὐκ ἀλγεῖν φιλεῖ.

Μη. Κορίνθιαι γυναῖκες, ἐξῆλθον δόμων  215   μή μοί τι μέμψησθ'· οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν    σεμνοὺς γεγῶτας, τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο,    τοὺς δ' ἐν θυραίοις· οἱ δ' ἀφ' ἡσύχου ποδὸς    δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥαιθυμίαν.    δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστ' ἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν,  220   ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς    στυγεῖ δεδορκώς, οὐδὲν ἠδικημένος.    χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει·    οὐδ' ἀστὸν ἤινεσ' ὅστις αὐθαδὴς γεγὼς    πικρὸς πολίταις ἐστὶν ἀμαθίας ὕπο.  225   ἐμοὶ δ' ἄελπτον πρᾶγμα προσπεσὸν τόδε    ψυχὴν διέφθαρκ'· οἴχομαι δὲ καὶ βίου    χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρήιζω, φίλαι.    ἐν ὧι γὰρ ἦν μοι πάντα, γιγνώσκω καλῶς,    κάκιστος ἀνδρῶν ἐκβέβηχ' οὑμὸς πόσις.  230   πάντων δ' ὅσ' ἔστ' ἔμψυχα καὶ γνώμην ἔχει    γυναῖκές ἐσμεν ἀθλιώτατον φυτόν·    ἃς πρῶτα μὲν δεῖ χρημάτων ὑπερβολῆι    πόσιν πρίασθαι δεσπότην τε σώματος    λαβεῖν· κακοῦ γὰρ τοῦτ' ἔτ' ἄλγιον κακόν.  235   κἀν τῶιδ' ἀγὼν μέγιστος, ἢ κακὸν λαβεῖν    ἢ χρηστόν· οὐ γὰρ εὐκλεεῖς ἀπαλλαγαὶ    γυναιξὶν οὐδ' οἷόν τ' ἀνήνασθαι πόσιν.    ἐς καινὰ δ' ἤθη καὶ νόμους ἀφιγμένην    δεῖ μάντιν εἶναι, μὴ μαθοῦσαν οἴκοθεν,  240   οἵωι μάλιστα χρήσεται ξυνευνέτηι.    κἂν μὲν τάδ' ἡμῖν ἐκπονουμέναισιν εὖ    πόσις ξυνοικῆι μὴ βίαι φέρων ζυγόν,    ζηλωτὸς αἰών· εἰ δὲ μή, θανεῖν χρεών.    ἀνὴρ δ', ὅταν τοῖς ἔνδον ἄχθηται ξυνών,  245   ἔξω μολὼν ἔπαυσε καρδίαν ἄσης    [ἢ πρὸς φίλον τιν' ἢ πρὸς ἥλικα τραπείς]·    ἡμῖν δ' ἀνάγκη πρὸς μίαν ψυχὴν βλέπειν.    λέγουσι δ' ἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον    ζῶμεν κατ' οἴκους, οἱ δὲ μάρνανται δορί,  250   κακῶς φρονοῦντες· ὡς τρὶς ἂν παρ' ἀσπίδα    στῆναι θέλοιμ' ἂν μᾶλλον ἢ τεκεῖν ἅπαξ.    ἀλλ' οὐ γὰρ αὑτὸς πρὸς σὲ κἄμ' ἥκει λόγος·    σοὶ μὲν πόλις θ' ἥδ' ἐστὶ καὶ πατρὸς δόμοι    βίου τ' ὄνησις καὶ φίλων συνουσία,  255   ἐγὼ δ' ἔρημος ἄπολις οὖσ' ὑβρίζομαι    πρὸς ἀνδρός, ἐκ γῆς βαρβάρου λεληισμένη,    οὐ μητέρ', οὐκ ἀδελφόν, οὐχὶ συγγενῆ    μεθορμίσασθαι τῆσδ' ἔχουσα συμφορᾶς.    τοσοῦτον οὖν σου τυγχάνειν βουλήσομαι,  260   ἤν μοι πόρος τις μηχανή τ' ἐξευρεθῆι    πόσιν δίκην τῶνδ' ἀντιτείσασθαι κακῶν    [τὸν δόντα τ' αὐτῶι θυγατέρ' ἥν τ' ἐγήματο],    σιγᾶν. γυνὴ γὰρ τἄλλα μὲν φόβου πλέα    κακή τ' ἐς ἀλκὴν καὶ σίδηρον εἰσορᾶν·  265   ὅταν δ' ἐς εὐνὴν ἠδικημένη κυρῆι,    οὐκ ἔστιν ἄλλη φρὴν μιαιφονωτέρα. Χο. δράσω τάδ'· ἐνδίκως γὰρ ἐκτείσηι πόσιν,    Μήδεια. πενθεῖν δ' οὔ σε θαυμάζω τύχας.    ὁρῶ δὲ καὶ Κρέοντα, τῆσδ' ἄνακτα γῆς,  270   στείχοντα, καινῶν ἄγγελον βουλευμάτων. ΚΡΕΩΝ    σὲ τὴν σκυθρωπὸν καὶ πόσει θυμουμένην,    Μήδει', ἀνεῖπον τῆσδε γῆς ἔξω περᾶν    φυγάδα, λαβοῦσαν δισσὰ σὺν σαυτῆι τέκνα,    καὶ μή τι μέλλειν· ὡς ἐγὼ βραβεὺς λόγου  275   τοῦδ' εἰμί, κοὐκ ἄπειμι πρὸς δόμους πάλιν    πρὶν ἄν σε γαίας τερμόνων ἔξω βάλω. Μη. αἰαῖ· πανώλης ἡ τάλαιν' ἀπόλλυμαι·    ἐχθροὶ γὰρ ἐξιᾶσι πάντα δὴ κάλων,    κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις.  280   ἐρήσομαι δὲ καὶ κακῶς πάσχουσ' ὅμως·    τίνος μ' ἕκατι γῆς ἀποστέλλεις, Κρέον; Κρ. δέδοικά σ', οὐδὲν δεῖ παραμπίσχειν λόγους,    μή μοί τι δράσηις παῖδ' ἀνήκεστον κακόν.    συμβάλλεται δὲ πολλὰ τοῦδε δείγματα·  285   σοφὴ πέφυκας καὶ κακῶν πολλῶν ἴδρις,    λυπῆι δὲ λέκτρων ἀνδρὸς ἐστερημένη.    κλύω δ' ἀπειλεῖν σ', ὡς ἀπαγγέλλουσί μοι,    τὸν δόντα καὶ γήμαντα καὶ γαμουμένην    δράσειν τι. ταῦτ' οὖν πρὶν παθεῖν φυλάξομαι.  290   κρεῖσσον δέ μοι νῦν πρὸς σ' ἀπεχθέσθαι, γύναι,    ἢ μαλθακισθένθ' ὕστερον μεταστένειν. Μη. φεῦ φεῦ.    οὐ νῦν με πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις, Κρέον,    ἔβλαψε δόξα μεγάλα τ' εἴργασται κακά.    χρὴ δ' οὔποθ' ὅστις ἀρτίφρων πέφυκ' ἀνὴρ  295   παῖδας περισσῶς ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς·    χωρὶς γὰρ ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας    φθόνον πρὸς ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ.    σκαιοῖσι μὲν γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ    δόξεις ἀχρεῖος κοὐ σοφὸς πεφυκέναι·  300   τῶν δ' αὖ δοκούντων εἰδέναι τι ποικίλον    κρείσσων νομισθεὶς ἐν πόλει λυπρὸς φανῆι.    ἐγὼ δὲ καὐτὴ τῆσδε κοινωνῶ τύχης·    σοφὴ γὰρ οὖσα, τοῖς μέν εἰμ' ἐπίφθονος,    [τοῖς δ' ἡσυχαία, τοῖς δὲ θατέρου τρόπου,]  305   τοῖς δ' αὖ προσάντης· εἰμὶ δ' οὐκ ἄγαν σοφή.    σὺ δ' οὖν φοβῆι με· μὴ τί πλημμελὲς πάθηις;    οὐχ ὧδ' ἔχει μοι, μὴ τρέσηις ἡμᾶς, Κρέον,    ὥστ' ἐς τυράννους ἄνδρας ἐξαμαρτάνειν.    σὺ γὰρ τί μ' ἠδίκηκας; ἐξέδου κόρην  310   ὅτωι σε θυμὸς ἦγεν. ἀλλ' ἐμὸν πόσιν    μισῶ· σὺ δ', οἶμαι, σωφρονῶν ἔδρας τάδε.    καὶ νῦν τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν·    νυμφεύετ', εὖ πράσσοιτε· τήνδε δὲ χθόνα    ἐᾶτέ μ' οἰκεῖν. καὶ γὰρ ἠδικημένοι  315   σιγησόμεσθα, κρεισσόνων νικώμενοι. Κρ. λέγεις ἀκοῦσαι μαλθάκ', ἀλλ' ἔσω φρενῶν    ὀρρωδία μοι μή τι βουλεύηις κακόν.    τοσῶιδε δ' ἧσσον ἢ πάρος πέποιθά σοι·    γυνὴ γὰρ ὀξύθυμος, ὡς δ' αὔτως ἀνήρ,  320   ῥάιων φυλάσσειν ἢ σιωπηλὸς σοφή.    ἀλλ' ἔξιθ' ὡς τάχιστα, μὴ λόγους λέγε·    ὡς ταῦτ' ἄραρε κοὐκ ἔχεις τέχνην ὅπως    μενεῖς παρ' ἡμῖν οὖσα δυσμενὴς ἐμοί. Μη. μή, πρός σε γονάτων τῆς τε νεογάμου κόρης.  325Κρ. λόγους ἀναλοῖς· οὐ γὰρ ἂν πείσαις ποτέ. Μη. ἀλλ' ἐξελᾶις με κοὐδὲν αἰδέσηι λιτάς; Κρ. φιλῶ γὰρ οὐ σὲ μᾶλλον ἢ δόμους ἐμούς. Μη. ὦ πατρίς, ὥς σου κάρτα νῦν μνείαν ἔχω. Κρ. πλὴν γὰρ τέκνων ἔμοιγε φίλτατον πολύ.  330Μη. φεῦ φεῦ, βροτοῖς ἔρωτες ὡς κακὸν μέγα. Κρ. ὅπως ἄν, οἶμαι, καὶ παραστῶσιν τύχαι. Μη. Ζεῦ, μὴ λάθοι σε τῶνδ' ὃς αἴτιος κακῶν. Κρ. ἕρπ', ὦ ματαία, καί μ' ἀπάλλαξον πόνων. Μη. πονοῦμεν ἡμεῖς κοὐ πόνων κεχρήμεθα.†  335Κρ. τάχ' ἐξ ὀπαδῶν χειρὸς ὠσθήσηι βίαι. Μη. μὴ δῆτα τοῦτό γ', ἀλλά σ' ἄντομαι, Κρέον. Κρ. ὄχλον παρέξεις, ὡς ἔοικας, ὦ γύναι. Μη. φευξούμεθ'· οὐ τοῦθ' ἱκέτευσά σου τυχεῖν. Κρ. τί δ' αὖ βιάζηι κοὐκ ἀπαλλάσσηι χερός;  340Μη. μίαν με μεῖναι τήνδ' ἔασον ἡμέραν    καὶ ξυμπερᾶναι φροντίδ' ἧι φευξούμεθα    παισίν τ' ἀφορμὴν τοῖς ἐμοῖς, ἐπεὶ πατὴρ    οὐδὲν προτιμᾶι μηχανήσασθαι τέκνοις.    οἴκτιρε δ' αὐτούς· καὶ σύ τοι παίδων πατὴρ  345   πέφυκας· εἰκὸς δέ σφιν εὔνοιάν σ' ἔχειν.    τοὐμοῦ γὰρ οὔ μοι φροντίς, εἰ φευξούμεθα,    κείνους δὲ κλαίω συμφορᾶι κεχρημένους. Κρ. ἥκιστα τοὐμὸν λῆμ' ἔφυ τυραννικόν,    αἰδούμενος δὲ πολλὰ δὴ διέφθορα·  350   καὶ νῦν ὁρῶ μὲν ἐξαμαρτάνων, γύναι,    ὅμως δὲ τεύξηι τοῦδε. προυννέπω δέ σοι,    εἴ σ' ἡ 'πιοῦσα λαμπὰς ὄψεται θεοῦ    καὶ παῖδας ἐντὸς τῆσδε τερμόνων χθονός,    θανῆι· λέλεκται μῦθος ἀψευδὴς ὅδε.  355   [νῦν δ', εἰ μένειν δεῖ, μίμν' ἐφ' ἡμέραν μίαν·    οὐ γάρ τι δράσεις δεινὸν ὧν φόβος μ' ἔχει.]

ΙΑΣΩΝ    οὐ νῦν κατεῖδον πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις    τραχεῖαν ὀργὴν ὡς ἀμήχανον κακόν.    σοὶ γὰρ παρὸν γῆν τήνδε καὶ δόμους ἔχειν    κούφως φερούσηι κρεισσόνων βουλεύματα,  450   λόγων ματαίων οὕνεκ' ἐκπεσῆι χθονός.    κἀμοὶ μὲν οὐδὲν πρᾶγμα· μὴ παύσηι ποτὲ    λέγουσ' Ἰάσον' ὡς κάκιστός ἐστ' ἀνήρ.    ἃ δ' ἐς τυράννους ἐστί σοι λελεγμένα,    πᾶν κέρδος ἡγοῦ ζημιουμένη φυγῆι.  455   κἀγὼ μὲν αἰεὶ βασιλέων θυμουμένων    ὀργὰς ἀφήιρουν καί σ' ἐβουλόμην μένειν·    σὺ δ' οὐκ ἀνίεις μωρίας, λέγουσ' ἀεὶ    κακῶς τυράννους· τοιγὰρ ἐκπεσῆι χθονός.    ὅμως δὲ κἀκ τῶνδ' οὐκ ἀπειρηκὼς φίλοις  460   ἥκω, τὸ σὸν δὲ προσκοπούμενος, γύναι,    ὡς μήτ' ἀχρήμων σὺν τέκνοισιν ἐκπέσηις    μήτ' ἐνδεής του· πόλλ' ἐφέλκεται φυγὴ    κακὰ ξὺν αὑτῆι. καὶ γὰρ εἰ σύ με στυγεῖς,    οὐκ ἂν δυναίμην σοὶ κακῶς φρονεῖν ποτε.  465Μη. ὦ παγκάκιστε, τοῦτο γάρ σ' εἰπεῖν ἔχω    γλώσσηι μέγιστον εἰς ἀνανδρίαν κακόν·    ἦλθες πρὸς ἡμᾶς, ἦλθες ἔχθιστος γεγώς    [θεοῖς τε κἀμοὶ παντί τ' ἀνθρώπων γένει];    οὔτοι θράσος τόδ' ἐστὶν οὐδ' εὐτολμία,  470   φίλους κακῶς δράσαντ' ἐναντίον βλέπειν,    ἀλλ' ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων    πασῶν, ἀναίδει'. εὖ δ' ἐποίησας μολών·    ἐγώ τε γὰρ λέξασα κουφισθήσομαι    ψυχὴν κακῶς σὲ καὶ σὺ λυπήσηι κλύων.  475   ἐκ τῶν δὲ πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν·    ἔσωσά σ', ὡς ἴσασιν Ἑλλήνων ὅσοι    ταὐτὸν συνεισέβησαν Ἀργῶιον σκάφος,    πεμφθέντα ταύρων πυρπνόων ἐπιστάτην    ζεύγλαισι καὶ σπεροῦντα θανάσιμον γύην·  480   δράκοντά θ', ὃς πάγχρυσον ἀμπέχων δέρος    σπείραις ἔσωιζε πολυπλόκοις ἄυπνος ὤν,    κτείνασ' ἀνέσχον σοι φάος σωτήριον.    αὐτὴ δὲ πατέρα καὶ δόμους προδοῦσ' ἐμοὺς    τὴν Πηλιῶτιν εἰς Ἰωλκὸν ἱκόμην  485   σὺν σοί, πρόθυμος μᾶλλον ἢ σοφωτέρα·    Πελίαν τ' ἀπέκτειν', ὥσπερ ἄλγιστον θανεῖν,    παίδων ὕπ' αὐτοῦ, πάντα τ' ἐξεῖλον δόμον.    καὶ ταῦθ' ὑφ' ἡμῶν, ὦ κάκιστ' ἀνδρῶν, παθὼν    προύδωκας ἡμᾶς, καινὰ δ' ἐκτήσω λέχη,  490   παίδων γεγώτων· εἰ γὰρ ἦσθ' ἄπαις ἔτι,    συγγνώστ' ἂν ἦν σοι τοῦδ' ἐρασθῆναι λέχους.    ὅρκων δὲ φρούδη πίστις, οὐδ' ἔχω μαθεῖν    εἰ θεοὺς νομίζεις τοὺς τότ' οὐκ ἄρχειν ἔτι    ἢ καινὰ κεῖσθαι θέσμι' ἀνθρώποις τὰ νῦν,  495   ἐπεὶ σύνοισθά γ' εἰς ἔμ' οὐκ εὔορκος ὤν.    φεῦ δεξιὰ χείρ, ἧς σὺ πόλλ' ἐλαμβάνου,    καὶ τῶνδε γονάτων, ὡς μάτην κεχρώισμεθα    κακοῦ πρὸς ἀνδρός, ἐλπίδων δ' ἡμάρτομεν.    ἄγ', ὡς φίλωι γὰρ ὄντι σοι κοινώσομαι  500   (δοκοῦσα μὲν τί πρός γε σοῦ πράξειν καλῶς;    ὅμως δ', ἐρωτηθεὶς γὰρ αἰσχίων φανῆι)·    νῦν ποῖ τράπωμαι; πότερα πρὸς πατρὸς δόμους,    οὓς σοὶ προδοῦσα καὶ πάτραν ἀφικόμην;    ἢ πρὸς ταλαίνας Πελιάδας; καλῶς γ' ἂν οὖν  505   δέξαιντό μ' οἴκοις ὦν πατέρα κατέκτανον.    ἔχει γὰρ οὕτω· τοῖς μὲν οἴκοθεν φίλοις    ἐχθρὰ καθέστηχ', οὓς δέ μ' οὐκ ἐχρῆν κακῶς    δρᾶν, σοὶ χάριν φέρουσα πολεμίους ἔχω.    τοιγάρ με πολλαῖς μακαρίαν Ἑλληνίδων  510   ἔθηκας ἀντὶ τῶνδε· θαυμαστὸν δέ σε    ἔχω πόσιν καὶ πιστὸν ἡ τάλαιν' ἐγώ,    εἰ φεύξομαί γε γαῖαν ἐκβεβλημένη,    φίλων ἔρημος, σὺν τέκνοις μόνη μόνοις·    καλόν γ' ὄνειδος τῶι νεωστὶ νυμφίωι,  515   πτωχοὺς ἀλᾶσθαι παῖδας ἥ τ' ἔσωσά σε.    ὦ Ζεῦ, τί δὴ χρυσοῦ μὲν ὃς κίβδηλος ἦι    τεκμήρι' ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ,    ἀνδρῶν δ' ὅτωι χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι    οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε σώματι;  520Χο. δεινή τις ὀργὴ καὶ δυσίατος πέλει,    ὅταν φίλοι φίλοισι συμβάλωσ' ἔριν. Ια. δεῖ μ', ὡς ἔοικε, μὴ κακὸν φῦναι λέγειν,    ἀλλ' ὥστε ναὸς κεδνὸν οἰακοστρόφον    ἄκροισι λαίφους κρασπέδοις ὑπεκδραμεῖν  525   τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν.    ἐγὼ δ', ἐπειδὴ καὶ λίαν πυργοῖς χάριν,    Κύπριν νομίζω τῆς ἐμῆς ναυκληρίας    σώτειραν εἶναι θεῶν τε κἀνθρώπων μόνην.    σοὶ δ' ἔστι μὲν νοῦς λεπτός· ἀλλ' ἐπίφθονος  530   λόγος διελθεῖν ὡς Ἔρως σ' ἠνάγκασεν.    τόξοις ἀφύκτοις τοὐμὸν ἐκσῶσαι δέμας.    ἀλλ' οὐκ ἀκριβῶς αὐτὸ θήσομαι λίαν·    ὅπηι γὰρ οὖν ὤνησας οὐ κακῶς ἔχει.    μείζω γε μέντοι τῆς ἐμῆς σωτηρίας  535   εἴληφας ἢ δέδωκας, ὡς ἐγὼ φράσω.    πρῶτον μὲν Ἑλλάδ' ἀντὶ βαρβάρου χθονὸς    γαῖαν κατοικεῖς καὶ δίκην ἐπίστασαι    νόμοις τε χρῆσθαι μὴ πρὸς ἰσχύος χάριν·    πάντες δέ σ' ἤισθοντ' οὖσαν Ἕλληνες σοφὴν  540   καὶ δόξαν ἔσχες· εἰ δὲ γῆς ἐπ' ἐσχάτοις    ὅροισιν ὤικεις, οὐκ ἂν ἦν λόγος σέθεν.    εἴη δ' ἔμοιγε μήτε χρυσὸς ἐν δόμοις    μήτ' Ὀρφέως κάλλιον ὑμνῆσαι μέλος,    εἰ μὴ 'πίσημος ἡ τύχη γένοιτό μοι.  545   τοσαῦτα μέν σοι τῶν ἐμῶν πόνων πέρι    ἔλεξ'· ἅμιλλαν γὰρ σὺ προύθηκας λόγων.    ἃ δ' ἐς γάμους μοι βασιλικοὺς ὠνείδισας,    ἐν τῶιδε δείξω πρῶτα μὲν σοφὸς γεγώς,    ἔπειτα σώφρων, εἶτά σοι μέγας φίλος  550   καὶ παισὶ τοῖς ἐμοῖσιν· ἀλλ' ἔχ' ἥσυχος.    ἐπεὶ μετέστην δεῦρ' Ἰωλκίας χθονὸς    πολλὰς ἐφέλκων συμφορὰς ἀμηχάνους,    τί τοῦδ' ἂν εὕρημ' ηὗρον εὐτυχέστερον    ἢ παῖδα γῆμαι βασιλέως φυγὰς γεγώς;  555   οὐχ, ἧι σὺ κνίζηι, σὸν μὲν ἐχθαίρων λέχος    καινῆς δὲ νύμφης ἱμέρωι πεπληγμένος    οὐδ' εἰς ἅμιλλαν πολύτεκνον σπουδὴν ἔχων·    ἅλις γὰρ οἱ γεγῶτες οὐδὲ μέμφομαι·    ἀλλ' ὡς, τὸ μὲν μέγιστον, οἰκοῖμεν καλῶς  560   καὶ μὴ σπανιζοίμεσθα, γιγνώσκων ὅτι    πένητα φεύγει πᾶς τις ἐκποδὼν φίλον,    παῖδας δὲ θρέψαιμ' ἀξίως δόμων ἐμῶν    σπείρας τ' ἀδελφοὺς τοῖσιν ἐκ σέθεν τέκνοις    ἐς ταὐτὸ θείην καὶ ξυναρτήσας γένος  565   εὐδαιμονοίην· σοί τε γὰρ παίδων τί δεῖ;    ἐμοί τε λύει τοῖσι μέλλουσιν τέκνοις    τὰ ζῶντ' ὀνῆσαι. μῶν βεβούλευμαι κακῶς;    οὐδ' ἂν σὺ φαίης, εἴ σε μὴ κνίζοι λέχος.    ἀλλ' ἐς τοσοῦτον ἥκεθ' ὥστ' ὀρθουμένης  570   εὐνῆς γυναῖκες πάντ' ἔχειν νομίζετε,    ἢν δ' αὖ γένηται ξυμφορά τις ἐς λέχος,    τὰ λῶιστα καὶ κάλλιστα πολεμιώτατα    τίθεσθε. χρῆν γὰρ ἄλλοθέν ποθεν βροτοὺς    παῖδας τεκνοῦσθαι, θῆλυ δ' οὐκ εἶναι γένος·  575   χοὔτως ἂν οὐκ ἦν οὐδὲν ἀνθρώποις κακόν. Χο. Ἰᾶσον, εὖ μὲν τούσδ' ἐκόσμησας λόγους·    ὅμως δ' ἔμοιγε, κεἰ παρὰ γνώμην ἐρῶ,    δοκεῖ προδοὺς σὴν ἄλοχον οὐ δίκαια δρᾶν. Μη. ἦ πολλὰ πολλοῖς εἰμι διάφορος βροτῶν.  580   ἐμοὶ γὰρ ὅστις ἄδικος ὢν σοφὸς λέγειν    πέφυκε, πλείστην ζημίαν ὀφλισκάνει·    γλώσσηι γὰρ αὐχῶν τἄδικ' εὖ περιστελεῖν    τολμᾶι πανουργεῖν· ἔστι δ' οὐκ ἄγαν σοφός.    ὡς καὶ σύ· μή νυν εἰς ἔμ' εὐσχήμων γένηι  585   λέγειν τε δεινός· ἓν γὰρ ἐκτενεῖ σ' ἔπος.    χρῆν σ', εἴπερ ἦσθα μὴ κακός, πείσαντά με    γαμεῖν γάμον τόνδ', ἀλλὰ μὴ σιγῆι φίλων. Ια. καλῶς γ' ἄν, οἶμαι, τῶιδ' ὑπηρέτεις λόγωι,    εἴ σοι γάμον κατεῖπον, ἥτις οὐδὲ νῦν  590   τολμᾶις μεθεῖναι καρδίας μέγαν χόλον. Μη. οὐ τοῦτό σ' εἶχεν, ἀλλὰ βάρβαρον λέχος    πρὸς γῆρας οὐκ εὔδοξον ἐξέβαινέ σοι. Ια. εὖ νυν τόδ' ἴσθι, μὴ γυναικὸς οὕνεκα    γῆμαί με λέκτρα βασιλέων ἃ νῦν ἔχω,  595   ἀλλ', ὥσπερ εἶπον καὶ πάρος, σῶσαι θέλων    σέ, καὶ τέκνοισι τοῖς ἐμοῖς ὁμοσπόρους    φῦσαι τυράννους παῖδας, ἔρυμα δώμασιν. Μη. μή μοι γένοιτο λυπρὸς εὐδαίμων βίος    μηδ' ὄλβος ὅστις τὴν ἐμὴν κνίζοι φρένα.  600Ια. οἶσθ' ὡς μέτευξαι καὶ σοφωτέρα φανῆι·    τὰ χρηστὰ μή σοι λυπρὰ φαίνεσθαί ποτε,    μηδ' εὐτυχοῦσα δυστυχὴς εἶναι δοκεῖν. Μη. ὕβριζ', ἐπειδὴ σοὶ μὲν ἔστ' ἀποστροφή,    ἐγὼ δ' ἔρημος τήνδε φευξοῦμαι χθόνα.  605Ια. αὐτὴ τάδ' εἵλου· μηδέν' ἄλλον αἰτιῶ. Μη. τί δρῶσα; μῶν γαμοῦσα καὶ προδοῦσά σε; Ια. ἀρὰς τυράννοις ἀνοσίους ἀρωμένη. Μη. καὶ σοῖς ἀραία γ' οὖσα τυγχάνω δόμοις. Ια. ὡς οὐ κρινοῦμαι τῶνδέ σοι τὰ πλείονα.  610   ἀλλ', εἴ τι βούληι παισὶν ἢ σαυτῆι φυγῆς    προσωφέλημα χρημάτων ἐμῶν λαβεῖν,    λέγ'· ὡς ἕτοιμος ἀφθόνωι δοῦναι χερὶ    ξένοις τε πέμπειν σύμβολ', οἳ δράσουσί σ' εὖ.    καὶ ταῦτα μὴ θέλουσα μωρανεῖς, γύναι·  615   λήξασα δ' ὀργῆς κερδανεῖς ἀμείνονα. Μη. οὔτ' ἂν ξένοισι τοῖσι σοῖς χρησαίμεθ' ἂν    οὔτ' ἄν τι δεξαίμεσθα, μηδ' ἡμῖν δίδου·    κακοῦ γὰρ ἀνδρὸς δῶρ' ὄνησιν οὐκ ἔχει. Ια. ἀλλ' οὖν ἐγὼ μὲν δαίμονας μαρτύρομαι  620   ὡς πάνθ' ὑπουργεῖν σοί τε καὶ τέκνοις θέλω·    σοὶ δ' οὐκ ἀρέσκει τἀγάθ', ἀλλ' αὐθαδίαι    φίλους ἀπωθῆι· τοιγὰρ ἀλγυνῆι πλέον. Μη. χώρει· πόθωι γὰρ τῆς νεοδμήτου κόρης    αἱρῆι χρονίζων δωμάτων ἐξώπιος.  625   νύμφευ'· ἴσως γάρ, σὺν θεῶι δ' εἰρήσεται,    γαμεῖς τοιοῦτον ὥστε θρηνεῖσθαι γάμον.