Invocazione e presentazione di Iside
En adsum tuis commota, Luci, precibus, rerum naturae parens, elementorum omnium domina, saeculorum progenies initialis, summa numinum, regina manium, prima caelitum, deorum dearumque facies uniformis, quae caeli luminosa culmina, maris salubria flamina, inferum deplorata silentia nutibus meis dispenso: cuius numen unicum multiformi specie, ritu vario, nomine multiiugo totus veneratus orbis.
Eccomi o Lucio, mossa alle tue preghiere, io la madre della natura, la signora di tutti gli elementi, progenie iniziale delle età, la più grande delle divinità, la regina dei morti, la prima dei celesti, immagine uniforme degli dei e delle dee, che coi miei cenni governo le altezze luminose del cielo, i salubri venti del mare, i desolati silenzi degli inferi, la cui potenza, unica, tutto il mondo onora sotto varie forme, con diversi riti e differenti nomi.
Analisi grammaticale
- En: interiezione
- Adsum: indicat. pres. att. 1a pers. sing. Adsum, ades, adfui, adesse
- Tuis: ablat. femm. plur. aggett. posses. Tuus, a, um. Attrib. del compl. di causa eff.
- Commota: nomin. femm. sing. Particip. perfet. Commoveo, es, commovi, commotum, ere.
- Luci: vocat. masch. sing. 2a declin. Lucius, i. compl. di vocazione
- Precibus: ablat. femm. plur. 3a declin. Prex, precis. Compl. di causa efficiente
- Rerum: gen. femm. plur. 5a declin. Res, rei. Compl. di specif.
- Naturae: gen. femm. sing. 1a declin. Natura, ae. Compl. di specif.
- Parens: nomin. femm. sing. 3a declin. Parens, parentis. Apposizione del sogg.
- Elementorum: gen. neutr. plur. 2a declin. Elementum, i. Compl. di specif.
- Omnium: gen. neutr. plur. Agget. 2a classe omnis, e. attrib. compl. di spec.
- Domina: nomin. femm. sing. 1a declin. Domina, ae. Apposizione del sogg.
- Saeculorum: gen. neutr. plur. 2a declin. Saeculum, i. compl. di specif.
- Progenies: nomin. femm. sing. 5a declin. Progenies, ei. Apposiz. del sogg.
- Initialis: nomin. femm. sing. agget. 2a classe Initialis, e. attrib. dell'apposiz.
- Summa: nomin. femm. sing. 1a declin. Summa, ae. Apposiz. del sogg.
- Numinum: gen. neutr. plur. 3a declin. Numen, numinis. Compl. di specif.
- Regina: nomin. femm. sing. 1a declin. Regina, ae. Apposiz. del sogg.
- Manium: gen. masch. plur. 3a declin. Manes, manis. Compl. di specif.
- Prima: nomin. femm. sing. Agget. 1a classe, primus, a, um attrib. del sogg.
- Caelitum: gen. neutr. plur. Agget. 2a classe caeles, is. Sostantivato. Compl. di specif.
- Deorum: gen. masch. plur. 2a declin. Deus, i. compl. di specif.
- Dearumque: gen. femm. plur. 1a declin. Dea, deae. Compl. di specif.
- Facies: nomin. femm. sing. 5a declin. Facies, ei. Apposiz. del sogg.
- Uniformis: nomin. femm. sing. Agget. 2a classe uniformis, e. attrib. dell'app.
- Quae: nomin. femm. sing. Pronom. relat. Qui, quae, quod. Sogget.
- Caeli: gen. neutr. sing. 2a declin. Caelum, i. compl. di specif.
- Luminosa: accus. neutr. plur. Agget. 1a classe luminosus, a, um. Attrib. del compl. ogget.
- Culmina: accus. neutr. plur. 3a declin. Culmen, culminis. Compl. ogget.
- Maris: gen. neutr. sing. 3a declin. Mare, maris. Compl. di specif.
- Salubria: accus. neutr. plur. Agget. 2a classe saluber, saubris, salubre. Attrib. del compl. ogg.
- Flamina: accus. neutr. plur. 3a declin. Flamen, flaminis. Compl. ogg.
- Inferum: gen. masch. plur. (forma parallela) 2a declin. pluralia tantum Inferi, inferorum. Compl. di spec.
- Deplorata: part. perf. Deploro, deploras, deploravi, deploratum, deplorare. Attributivo del compl. ogg.
- Silentia: accus. neutr. plur. 2a declin. Silentium, ii. Compl. ogget.
- Nutibus: ablat. masch. plur. 4a declin. Nutus, us. Compl. di mezzo
- Meis: ablat. masch. plur. Agget. posses. Meus, a, um. Attrib. del compl. di mezzo
- Dispenso: indicat. pres. att. 1a pers. sing. Dispenso, as, avi, atum, are
- Cuius: gen. femm. sing. Pron. relat. Qui, quae, quod. Compl. di specif. Nesso relativo
- Numen: accus. neutr. sing. 3a declin. Numen, numinis. Compl. ogget.
- Unicum: accus. neutr. sing. Agget. 1a classe Unicus, a, um. Attrib. del compl. ogget.
- Multiformi: ablat. femm. sing. Agget. 2a classe multiformis, e. Attrib. compl. di modo
- Specie: ablat. femm. sing. 5a declin. Species, ei. Complem. di modo
- Ritu: ablat. masch. sing. 4a declin. Ritus, us. Compl. di mezzo
- Vario: ablat. masch. sing. Agget. 1a classe varius, a, um. Attrib. compl. di mezzo
- Nomine: ablat. neutr. sing. 3a declin. Nomen, nominis. Compl. di mezzo
- Multiiugo: ablat. neutr. sing. Agget. 1a classe multiiugus, a, um. Attrib. compl. di mezzo
- Totus: nomin. masch. sing. Agget. 1a classe totus, a, um, attrib. del sogg.
- Veneratus: sottinteso est: indicat. perf. att. 3a pers. sing. Venero, as, are. (?)
- Orbis: nomin. masch. sing. 3a declin. Orbis, is. Sogg.
Interpretazione e nomi di Iside
Inde primigenii Phryges Pessinuntiam deum matrem, hinc autochthones Attici Cecropeiam Minervam, illinc fluctuantes Cyprii Paphiam Venerem, Cretes sagittiferi Dictynnam Dianam, Siculi trilingues Stygiam Proserpinam, Eleusinii vetusti Actaeam Cererem, Iunonem alii, Bellonam alii, Hecatam isti, Rhamnusiam illi, et qui nascentis dei Solis
Perciò i primitivi Frigi mi chiamano (ATTENZIONE, IL VERBO SI TROVA 6 RIGHE PIÙ IN BASSO!!) Pessinunzia, Madre degli dei, per questo gli Autoctoni Attici (mi chiamano) Minerva Cecropia, da ciò i Ciprioti circondati dal mare (mi chiamano) Venere Pafia, i Cretesi arcieri famosi (mi chiamano) Diana Dittinna, i Siculi trilingui (mi chiamano) Proserpina Stigia, gli antichi abitatori di Eleusi (mi chiamano) Cerere Attica, altri Giunone, altri Bellona, altri Ecate, altri ancora Ramnusia, ed entrambi, gli Etiopi, che sono illuminati dai raggi che si inclinano del dio sole quando sorge e quando tramonta e gli Egizi, grandi per la loro antica sapienza, venerandomi con cerimonie appropriate, mi chiamano con il mio vero nome, Iside regina.
Analisi grammaticale dei nomi di Iside
- Inde: avverbio
- Primigenii: nom. masch. plur. Agget. 1a classe Primigenius, a, um. Attrib. del sogg.
- Phryges: nomin. masch. plur. 3a declin. Phryges, Phrygium. Sogget.
- Pessinuntiam: accus. femm. sing. 1a declin. Pessinuntia, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Deum: gen. masch. plur. 2a decl. Deus, dii. Particolarità. Compl. di specif.
- Matrem: accus. femm. sing. 3a declin. Mater, matris. Compl. predicat. del sogg.
- Hinc: avverbio
- Autochthones: nomin. masch. plur. 3a declin. Autochthon, onis. sogget.
- Attici: nom. masch. plur. Agget. 1a classe Atticus, a, um. Attrib. del sogg.
- Cecropeiam: accus. femm. sing. Agget. 1a classe Cecropeius, a, um. Attr. del compl. predic.
- Minervam: accus. femm. sing. 1a declin. Minerva, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Illinc: avverbio
- Fluctuantes: nomin. masch. plur. Partic. pres. Fluctuo, fluctuas, fluctuavi, fluctuatum, fluctuare. Attributivo del sogg.
- Cyprii: nomin. masch. plur. 2a declin. Cyprii, Cypriorum. Sogg.
- Paphiam: accus. femm. sing. Agget. 1a classe Paphius, a, um. Attr. del compl. predic.
- Venerem: accus. femm. sing. 1a declin. Minerva, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Cretes: nomin. masch. plur. 3a declin. Cretes, Cretum. Sogget.
- Sagittiferi: nom. masch. plur. Agget. 1a classe sagittifer, a, um. Attrib. del sogg.
- Dictynnam: accus. femm. sing. Agget. 1a classe Dictynnus, a, um. Attr. del compl. predic.
- Dianam: accus. femm. sing. 1a declin. Diana, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Siculi: nomin. masch. plur. 2a declin. Siculus, i. sogg.
- Trilingues: nomin. masch. plur. Agget. 2a classe trilinguis, e. attr. del sogg.
- Stygiam: accus. femm. sing. Agget. 1a classe Stygius, a, um. Attr. del compl. predic.
- Proserpinam: accus. femm. sing. 1a declin. Proserpina, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Eleusinii: nomin. masch. plur. Agget. 1a classe Eleusinius, a, um. Sostantivato. Soggetto
- Vetusti: nomin. masch. plur. Agget. 1a classe vetustus, a, um. Attr. del soggetto
- Actaeam: accus. femm. sing. Agget. 1a classe acteus, a, um. Attr. del compl. predic.
- Cererem: accus. femm. sing. 3a declin. Ceres, Cereris. Compl. predicat. del sogg.
- Iunonem: accus. femm. sing. 3a declin. Iuno, Iunonis. Compl. predicat. del sogg.
- Alii: nomin. masch. plur. Pronom. indefinit. Alius, alia, aliud. Sogget.
- Bellonam: accus. femm. sing. 1a declin. Bellona, ae. Compl. predicat. del sogg.
- Alii: nomin. masch. plur. Pronom. indefinit. Alius, alia, aliud. Sogget.
-
Pindaro, Pitia I, traduzione letterale, analisi morfosintattica, paradigmi
-
Pindaro, Olimpica I, traduzione letterale, analisi morfosintattica, paradigmi
-
Catullo, carme 51. Traduzione letterale, analisi morfosintattica parola per parola, paradigmi
-
Aristotele, Poetica, paradigmi, analisi morfosintattica parola per parola, traduzione letterale